Zaštita Kolašinske park-šume Dulovine još nije završena, dok gradnja i sječa ugrožavaju prostor

Ni četiri godine nakon što su tadašnja predsjednica Opštine Marija Šćepanović i NVO “Natura” inicirale zaštitu Park-šume Dulovine, taj proces nije okončan. U međuvremenu, “gotovo jedina preostala veća zelena površina u opštinskom vlasništvu, u neposrednoj blizini centra grada”, devastira se gradnjom i sječom stabala.

Opština još nije završila pojedine faze postupka, uključujući pribavljanje saglasnosti i mišljenja, usvajanje odluke u lokalnom parlamentu i organizovanje upravljačke strukture i dokumenata upravljanja. Dodatno vrijeme potrošeno je na pokušaj proširenja granica Park-šume i komunikaciju sa vlasnicima privatnih nepokretnosti, koji su se tome protivili.

Agencija za zaštitu životne sredine tvrdi da su njihove obaveze u tom procesu završene. "Agencija za zaštitu životne sredine je, u okviru svojih nadležnosti, sprovela potrebna stručna i terenska istraživanja, na osnovu kojih je izrađena Studija zaštite za Park-šumu Dulovine. Studija je završena i dostavljena Opštini Kolašin, kao nadležnom organu za nastavak postupka organizovanja javne rasprave i javne tribine. Time je Agencija realizovala aktivnosti iz svoje nadležnosti, koje se odnose na stručnu osnovu za proglašenje Park-šume Dulovine. Agencija je dalje u obavezi da bude na javnoj tribini i da nakon završene javne rasprave odgovori na sve pristigle primjedbe i sugestije", kazali su.

Dalje aktivnosti odnose se na sprovođenje postupka javne rasprave od strane nadležnih organa Opštine Kolašin, uključujući organizovanje javne tribine i razmatranje dostavljene stručne dokumentacije.

Sekretar za zaštitu životne sredine Milovan Vlahović podsjeća da je Studija predložila granice i zone Park-šume Dulovine, kao i kategoriju zaštite. Dulovine će, kako je planirano, biti “predio izuzetnih odlika, kategorija IV”.

Tokom javne rasprave prošle godine vlasnici privatnih parcela izrazili su nezadovoljstvo zbog planiranog obuhvata zaštite. Dio njih već je dobio dozvole za gradnju prema detaljnom urbanističkom planu "Centar", dok Prostorno-urbanistički plan Kolašin taj prostor predviđa kao dio "zelenog prstena". Buduće planiranje moraće biti usklađeno sa dokumentima zaštite.

"Opština Kolašin će uskoro dobiti saglasnosti i mišljenja nadležnih državnih organa na Predlog odluke o proglašenju, nakon čega će odluka biti usvojena u lokalnom parlamentu. Slijedi organizovanje upravljačke strukture i dokumenata upravljanja, te dostavljanje Odluke Agenciji za planiranje prostora kao podloge za planiranje. Time bi se otklonili sadašnji konflikti u prostoru… Administrativne prepreke ne postoje za postupak proglašenja. Prepreke postoje samo u domenu prava vlasnika nepokretnosti i urbanističkog planiranja", tvrdi Vlahović.

Opština je pokušala da proširi granice parka, ali nije uspjela zbog protivljenja vlasnika nepokretnosti.

Gradnja i sječa na privatnim parcelama unutar budućeg zaštićenog područja izazvale su krivične prijave. U julu prošle godine Opština je podnijela prijavu zbog početka gradnje na jednoj parceli, nakon upozorenja investitoru da ne može nastaviti radove. Podnijete su prijave i ekološkoj inspekciji zbog devastacije prirodnog habitata i nelegalne sječe više od 15 stabala bora.

Na toj parceli u jesen 2023. godine bespravno je posječeno više od 10 stabala bora i topola, a tokom ljeta su obavljeni građevinski radovi i postavljanje objekata. Reagovale su nadležne opštinske službe.

Uprava za šume je u novembru 2023. konstatovala bespravnu sječu i pokrenula postupak čiji rezultati još nisu poznati. Bruto masa posječenih stabala crnog bora bila je oko 11,2 kubna metra, a topole blizu tri kubna metra.

Iz Osnovnog državnog tužilaštva su saopštili da su podnijeli optužni predlog protiv D. Ž. zbog građenja bez prijave i dokumentacije, dok je prijava protiv D. N. odbačena zbog nedostatka osnovane sumnje.

"U odnosu na navode o bespravnoj sječi 15 stabala na privatnoj parceli na području Dulovina, obavještavam Vas da je nakon prikupljanja obavještenja od Sekretarijata za zaštitu životne sredine Opštine Kolašin, od Agencije za zaštitu životne sredine, od Uprave za šume, kao i od lica D. Ž., D. B. i Z. M. B., Uprava policije dostavila ovom tužilaštvu krivičnu prijavu protiv nepoznatog izvršioca krivičnog djela šumska krađa iz čl. 324 Krivičnog zakonika", kazali su u tužilaštvu.

Policija je dobila nalog da nastavi prikupljanje dokaza radi identifikacije izvršioca, ali do sada nije bilo reakcije uprkos urgencijama.

Tokom javne rasprave u septembru prošle godine, Nemanja Dragović, sin vlasnice parcele sa bespravnom gradnjom, poručio je da objekti neće biti uklonjeni i zahtijevao izuzimanje parcele iz zaštićenog područja, navodeći da je parcela trajno devastirana.

Kolašinska Park-šuma Dulovine je vrijedan lokalitet za zaštitu biodiverziteta i izletište za građane i turiste, a na tom prostoru se nalazi i gradski rezervoar vode za piće.

Krajem pedesetih godina prošlog vijeka u Dulovinama su zasađena stabla crnog i bijelog bora, a u više navrata obavljana je proreda stabala pod nadzorom Uprave za šume. Prirodni uticaji su omogućili pojavu autohtonih vrsta poput jasena, javora, jove, bukve i graba, koje su prirodno stanište ovog područja.

Sada se u Park-šumi Dulovine nalazi najveći broj vrsta koje rastu na ovim prostorima.