Društvo
Zapadna Evropa zabilježila najtopliji jun u istoriji mjerenja
Naučnici iz EU službe Kopernikus potvrdili su da je jun u Zapadnoj Evropi bio najtopliji od početka mjerenja, sa prosječnom temperaturom od 20,74 stepena Celzijusovih, što je više od tri stepena iznad prosjeka za period 1991–2020.
Zapadna Evropa je u junu 2026. zabilježila najtopliji jun otkako postoje mjerenja, saopštili su naučnici iz EU službe za klimatske promjene Kopernikus. Krajem mjeseca snažan toplotni talas oborio je temperaturne rekorde, poremetio snabdijevanje električnom energijom i doveo do zatvaranja škola.
Prosječna temperatura u Zapadnoj Evropi prošlog mjeseca iznosila je 20,74 stepena Celzijusovih, što je više od tri stepena iznad prosjeka za jun u periodu od 1991. do 2020. godine. Područje Zapadne Evrope obuhvata Španiju, Ujedinjeno Kraljevstvo, Italiju, Njemačku i dijelove Austrije.
Region su u posljednja tri mjeseca pogodila tri intenzivna toplotna talasa, a Španija i Portugal su i ove nedjelje zahvaćeni ekstremnim vrućinama.
"Jun 2026. pokazao je koliko se duboko klima mijenja", izjavila je naučnica Samanta Burges. "Posljedice su sve intenzivniji toplotni talasi, trajno zagrijani okeani, kao i rastući rizici za ljude, eko sisteme i infrastrukturu širom Evrope i svijeta", dodala je.
Nacionalne vlasti su prijavile više od 4.700 prekomjernih smrtnih slučajeva tokom junskog toplotnog talasa u Francuskoj, Belgiji, Španiji i Holandiji, dok je ukupan broj vjerovatno i veći u ostalim evropskim državama.
Ekstremne vrućine su izazvale šumske požare na Pirinejskom poluostrvu i u Francuskoj, te dodatno pogoršale sušu.
Prema Svjetskoj meteorološkoj organizaciji, emisije gasova staklene bašte, prvenstveno od sagorijevanja uglja, nafte i gasa, povećale su prosječnu temperaturu planete za oko 1,4 stepena u odnosu na predindustrijski period 19. vijeka, što dovodi do češćih i intenzivnijih toplotnih talasa.
"Povezanost toplotnih talasa i globalnog zagrijavanja gotovo je potpuno jasna: što je planeta toplija, toplotni talasi biće češći i intenzivniji", rekao je Džeri Rogelj s londonskog Imperial koledža.
Kopernikus navodi da su rekordno visokim temperaturama površine mora u junu doprinijeli i drugi faktori, uključujući razvoj snažnog vremenskog fenomena El Ninjo u Tihom okeanu, ali El Ninjo nije imao značajnu ulogu u evropskom toplotnom talasu.
Kopernikus vodi temperaturne podatke od 1940. godine, upoređujući ih sa globalnim klimatskim zapisima koji sežu do 1850. godine.