Društvo
Vučić najavljuje ostavku i prijevremene izbore, ali se ne povlači iz politike
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić najavio je ostavku i raspisivanje prijevremenih predsjedničkih i parlamentarnih izbora, ali planira da ostane ključna politička figura kroz kandidaturu za premijera.
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić prošlog vikenda iznenadio je javnost najavom da će u narednim sedmicama podnijeti ostavku i raspisati prijevremene predsjedničke i parlamentarne izbore. Ipak, to ne znači njegovo potpuno povlačenje sa političke scene.
Srbija prolazi kroz veliki politički preokret, koji djeluje kao pažljivo osmišljena strategija političara koji dominira srpskom politikom od 2012. godine.
Više od osamnaest mjeseci traju studentski protesti u Beogradu, koji su počeli nakon tragičnog urušavanja nadstrešnice na željezničkoj stanici u Novom Sadu, kada je poginulo šesnaest ljudi. Studenti i opozicione partije tvrde da je ta nesreća otkrila sistemsku korupciju u državnim institucijama.
Vučić sada pravi taktički zaokret. Pošto mu Ustav ne dozvoljava da se 2027. godine ponovo kandiduje za predsjednika, stručnjaci očekuju da će pokušati da se vrati na vlast kandidaturom za premijera.
Računa da će prijevremeni izbori učvrstiti njegovu vlast, a prema istraživanju agencije Faktor Plus, njegova stranka ima podršku 47 odsto birača, dok studentski pokret uživa podršku nešto manju od 31 odsto.
Vučić redovno optužuje studentske aktiviste da su izmanipulisani strani agenti koji žele da destabilizuju zemlju. Istovremeno, obećava ubrzanje procesa pristupanja Evropskoj uniji, dok odlučno čuva tradicionalne saveze sa Moskvom i Pekingom.
Međutim, održavanje takve geopolitičke ravnoteže postaje sve skuplje.
Evropska unija razmatra mogućnost da Srbiji uskrati do 1,5 milijardi eura razvojnih sredstava zbog zabrinutosti oko zakona koji, prema ocjenama EU, narušavaju nezavisnost sudija, nasilnih policijskih intervencija tokom studentskih protesta i miješanja države u rad nezavisnih medijskih redakcija.
Kao najveći finansijski partner Srbije, EU je između 2021. i 2024. godine obezbijedila više od pola milijarde eura bespovratne pomoći. Zvanični podaci iz Beograda pokazuju da su ukupna sredstva i investicije EU u Srbiji od 2000. godine premašili sedam milijardi eura.
Vučić je dugo nastojao da zadovolji Brisel dovoljno da sačuva finansijski priliv, a da pritom ne ugrozi odnose sa istočnim saveznicima.
Sada izgleda da će predsjednička funkcija pripasti nekom drugom, ali glavna politička snaga u Srbiji nema namjeru da se povuče sa političke scene.