Politika
Vlada još nije formirala ekonomsko-finansijsku policiju po italijanskom modelu ni nakon dvije godine
Italijanska Finansijska policija ponudila je Crnoj Gori detaljan model za formiranje nove službe za borbu protiv finansijskog kriminala, ali institucije nijesu odgovorile o napretku projekta ni nakon skoro dvije godine.
Italijanska Finansijska policija (Guardia di finanza) pripremila je i dostavila Crnoj Gori detaljan model za formiranje ekonomsko-finansijske policije koja bi pratila tokove prljavog novca i otkrivala nezakonito stečenu imovinu. Ipak, gotovo dvije godine kasnije, nadležne institucije ćute o sudbini tog projekta.
Zamjenik izvršnog direktora MANS-a Dejan Milovac upozorava da država ostaje znatno slabija od kriminalnih struktura koje novac skrivaju preko povezanih lica, kompanija, nekretnina i transakcija u više država.
Dokument pod nazivom “Saradnja između Finansijske policije i crnogorskih vlasti - Uspostavljanje novog ekonomsko-finansijskog policijskog organa”, izrađen u novembru 2024. godine, sadrži razrađene predloge nadležnosti, istražnih i inspekcijskih ovlašćenja, načina saradnje sa postojećim državnim organima i moguće organizacije nove službe.
Premijer Milojko Spajić je u martu 2024. najavio stvaranje Finansijske policije po italijanskom modelu, ali nadležne institucije nijesu odgovorile da li je pripremljen zakonski okvir za njeno osnivanje.
Iz kabineta predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića, premijera Spajića, Ministarstva finansija i Poreske uprave nijesu odgovorili na pitanja o konkretnim koracima u realizaciji italijanskog predloga.
Milovac ocjenjuje da je projekat Finansijske policije, uprkos pomoći Italije, ostao na nivou političkih obećanja. "Ni gotovo dvije godine nakon što je Guardia di finanza pripremila konkretan predlog za Crnu Goru, država nema funkcionalnu finansijsku policiju, nema zakonski okvir kojim bi ona bila uspostavljena, niti su javnosti poznati akcioni plan, rokovi, budžet i institucije odgovorne za sprovođenje tog projekta. Najava je, zasada, ostala političko obećanje, koje je dominantno promovisao premijer Milojko Spajić", kazao je Milovac.
Italijanski dokument predlaže da nova služba bude nezavisna ili kao posebno odjeljenje pri Ministarstvu unutrašnjih poslova, sa oko 600 zaposlenih. Predviđena je analitička jedinica za obradu informacija o sumnjivim finansijskim transakcijama i pristup bazama podataka o poreskim obveznicima, nepokretnostima, vozilima, vlasništvu nad preduzećima i finansijskim poslovima.
Predlog uključuje ovlašćenja za sprovođenje složenih finansijskih istraga, poreskih kontrola, inspekcijskih pregleda, pristup poslovnim prostorijama, pregled računovodstvene dokumentacije i pozivanje građana i predstavnika preduzeća radi pribavljanja informacija.
Italijanska Guardia di finanza predlaže i mogućnost da nova služba, po nalogu tužioca, ima isključivu nadležnost za krivične istrage poreskih prestupa, uz zakonsku zaštitu prava građana i privrednih subjekata.
Milovac ističe da objedinjavanje podataka i istražnih kapaciteta omogućilo bi efikasniju borbu protiv organizovanog kriminala i pronalaženje nezakonito stečene imovine. "Bez organa koji može da objedini poreske, finansijske i kriminalističke podatke i da finansijsku istragu vodi paralelno sa krivičnom, država ostaje znatno slabija od kriminalnih struktura", upozorava on.
Dokument predviđa i mogućnost da nova Finansijska policija preuzme poslove Finansijsko-obavještajne jedinice, što bi značilo reorganizaciju sistema za sprječavanje pranja novca i finansiranja terorizma.
Cilj je stvaranje specijalizovanog organa koji bi objedinio različite nadležnosti u borbi protiv ekonomskog i finansijskog kriminala, ali do sada nema informacija o realizaciji tog projekta.