Hronika
Ustavni sud vodi građane Crne Gore u Strazbur zbog sporosti postupaka
Tri četvrtine predstavki koje je Evropski sud za ljudska prava dostavio Crnoj Gori odnose se na dužinu postupaka pred Ustavnim sudom, dok država isplaćuje odštete po presudama.
Crna Gora je u prvih šest mjeseci 2026. godine po presudama i odlukama Evropskog suda za ljudska prava (ESLJP) isplatila 15.839 eura, a zbog 80 predmeta koji čekaju pred odborom ili vijećem očekuje se više presuda protiv države.
Tri četvrtine predmeta koje je ESLJP od januara do kraja juna 2026. dostavio Crnoj Gori na izjašnjenje odnose se na dužinu postupaka pred Ustavnim sudom. Tokom 2025. godine po istom osnovu isplaćeno je 53.581 euro, a sve isplate u prvoj polovini 2026. izvršene su u rokovima koje je odredio Sud.
Sud je u prvih šest mjeseci 2026. Crnoj Gori dostavio 16 predstavki, od kojih se 12 odnosilo na navodnu povredu prava na pravično suđenje zbog dužine postupaka pred Ustavnim sudom. Ostali predmeti tiču se nepristrasnosti sudije Ustavnog suda, prava na imovinu, zahtjeva za intervenciju države kao treće strane, kao i zahtjeva za privremenu mjeru zbog odluke o izručenju.
Na početku 2026. pred ESLJP bilo je 138 neriješenih predstavki protiv Crne Gore, od kojih je 58 pred sudijom pojedincem, 64 pred odborom od troje sudija, a 16 pred vijećem od sedam sudija. Kancelarija zastupnika Crne Gore ocjenjuje da je "realno očekivati više presuda protiv Crne Gore u narednom periodu".
Zaostatak se blago gomila, jer je Sud tokom 2025. godine primio 172, a odlučio o 112 predmeta. Krajem prošle godine Crna Gora je imala 139 neriješenih predstavki, odnosno oko 224 na milion stanovnika, što je jedan od najviših pokazatelja među državama članicama Savjeta Evrope.
Građani Crne Gore se Evropskom sudu za ljudska prava obraćaju znatno češće od evropskog prosjeka, što, kako se navodi, "obično ukazuje na nepovjerenje u domaće pravosuđe ili na sistemske probleme koji se ne rješavaju kod kuće".
ESLJP je tokom prvog polugodišta 2026. utvrdio povredu prava na pravično suđenje zbog prekomjerne dužine postupaka pred Ustavnim sudom u predmetima Živković i drugi i Vuković protiv Crne Gore. U predmetu Živković dosuđeno je ukupno 11.650 eura, dok je Vukoviću dosuđeno 2.400 eura na ime nematerijalne štete i 250 eura troškova postupka.
Pod nadzorom Komiteta ministara Savjeta Evrope nalazi se deset presuda protiv Crne Gore, od kojih je jedna pod pojačanim nadzorom. Riječ je o predmetu Dedić i drugi, odnosno grupi "Radoje Dakić", zbog neizvršenja domaćih odluka u korist 605 bivših radnika tog preduzeća.
Među predmetima pod standardnim nadzorom su slučajevi policijskog zlostavljanja, loših uslova u pritvoru, neujednačene sudske prakse, neizvršenja pravosnažnih odluka i zadržavanja duže od 72 časa.