Savremena Srbija i kletva „hromog vuka“

Savremena Srbija odavno nije „među šljivama“ niti je „pesma među narodima“ (Oskar Davičo). Zahvaljujući svojoj političkoj eliti i vjerskim upraviteljima, ona je već dugi niz decenija omamljena šljivovicom ksenofobije, nacionalizma i mitomanije. Srbija tumara sopstvenim nepočin poljem, krvava „do očiju“ i neprestano bije vanvremene bitke „za žive i mrtve robe“ (Mak Dizdar).

Njeni pogledi su kratkovidi, usmjereni na ogledalo mržnje prema drugima i sebi samoj, dok dim kultnog svetosavskog tamjana nagoni suze niz obraze nacije. Tokom nekoliko posljednjih vjekova, Srbija je bila poslovično „l’enfant terrible“ Evrope, sa naglašenim osjećajem važnosti ukorijenjenim u istorijskom narativu samoviktimizacije i snažnim hegemonim tendencijama.

Istorija njenih susjeda obilježena je dubokim ožiljcima od agresivnih avantura Srbije koje su proistekle iz tih hegemonih poriva. Tokom posljednja dva vijeka, njena politička klasa bila je nevoljna i nesposobna da se angažuje u procesu kreiranja moderne nacije oslobođene atavističkih strasti etničkog nacionalizma.

Susjedi se nadaju da će se pojaviti emancipatorska varnica sposobna da srpsko društvo izbavi iz teških bukagija prošlosti i straha od modernizacije. Iako nada umire posljednja, takva varnica je još uvijek samo komšijska „želja pusta“.

Znamo i da vuk poslovično dlaku mijenja, ali ćud nikada, pa davnošnje poetske molbe genijalnog Veska Pope svi susjedi treba da uzmu kao opomenu: „vrati se u svoju jazbinu hromi vuče i tamo spavaj dok ti se dlaka ne promeni“.