Društvo
Radulović: SPUCG poziva na evropske standarde, ali ne primjenjuje transparentnost u upravljanju milionima
Jovana Radulović iz CGO-a ukazuje na nedosljednost SPUCG-a koji, iako član ESU, ne primjenjuje principe finansijske transparentnosti na sopstveno poslovanje sa javnim novcem.
Kao punopravni član Evropske studentske unije (ESU), Studentski parlament Univerziteta Crne Gore (SPUCG) podržava zahtjeve za finansijsku transparentnost javnih univerziteta, ali ne primjenjuje iste principe na sopstveno poslovanje sa milionskim iznosima javnog novca, saopštila je Jovana Radulović, asistentkinja na programima Centra za građansko obrazovanje (CGO).
Evropska studentska unija usvojila je 12. decembra 2025. godine Rezoluciju o finansijskoj transparentnosti na javnim univerzitetima, u kojoj upozorava da netransparentno finansijsko poslovanje potkopava povjerenje javnosti i otežava donošenje politika zasnovanih na dokazima. ESU zahtijeva unapređenje javnog pristupa budžetskim podacima, standardizovano finansijsko izvještavanje i obavezne javne finansijske izvještaje za eksternu kontrolu.
Radulović ističe da SPUCG izbjegava da na sebe primijeni principe koje traži od univerzitetskih uprava. "Ne može se uvjerljivo tražiti transparentnost od drugih, dok se sopstveno finansijsko poslovanje drži van domašaja javnosti", navodi ona.
CGO je ukazao da je za finansiranje SPUCG-a od 2020. do novembra 2025. godine iz sredstava UCG-a izdvojeno više od 1,35 miliona eura, uz dodatnih 75.000 eura za materijalne troškove, dok je 15 fakulteta i akademija isplatilo još preko 670.000 eura studentskim vijećima i organizacijama. Za više od dva miliona eura javnog novca ne postoji dokumentacija o konkretnom trošenju.
Radulović podsjeća da SPUCG zajedno sa rektorom UCG-a Vladimirom Božovićem izbjegava dostavljanje tražene dokumentacije, iako je zahtjev podnesen po Zakonu o slobodnom pristupu informacijama. Umjesto toga, javnost svjedoči prebacivanju odgovornosti između rektora i SPUCG-a.
Finansijski izvještaj SPUCG-a ne ispunjava minimalne standarde ESU, jer je sveden na jednu stranicu zbirnih iznosa bez detalja o utrošku sredstava. Najveća stavka, transferi studentskim organizacijama i pojedincima u iznosu od 276.592,75 eura, prikazana je kao jedinstven zbirni trošak bez podataka kome su sredstva isplaćena i za koju namjenu.
Radulović objašnjava da Statut SPUCG-a propisuje da raspodjelu sredstava vrši Izvršni odbor, a kontrolu Skupština SPUCG-a, čime se stvara zatvoren sistem bez nezavisne eksterne revizije.
Primjeri iz regiona i Evrope pokazuju drugačije prakse: u Sloveniji su studentske organizacije pravna lica javnog prava sa obavezom primjene propisa o pristupu informacijama i kontrolom Računskog suda, u Hrvatskoj se sredstva dodjeljuju kroz javne konkurse, dok u Austriji studentska tijela imaju obavezu nezavisne revizije i javne objave budžeta.
CGO poziva SPUCG da hitno objavi finansijske izvještaje i dokumentaciju, te rektora UCG da uspostavi mehanizme kontrole trošenja sredstava. Radulović zaključuje da članstvo u ESU nije statusni simbol, već obaveza transparentnosti prema studentima u čije ime se troši javni novac.