Politika
Radulović: Netransparentan izbor i nedostatak nadzora u angažovanju konsultantskih ugovora
Državna revizorska institucija ocijenila je da angažovanje fizičkih lica bez zasnivanja radnog odnosa u državnim organima nije bilo uspješno, uz netransparentan izbor i odsustvo nadzora.
Državna revizorska institucija (DRI) ocijenila je da angažovanje fizičkih lica bez zasnivanja radnog odnosa u državnim organima, uključujući ugovore o konsultantskim uslugama, u periodu od januara 2020. do septembra 2022. godine nije bilo uspješno.
Senator DRI Branislav Radulović pojašnjava da DRI ne propisuje kriterijume za zaključivanje konsultantskih ugovora, već ocjenjuje da li su postupci sprovedeni u skladu sa važećim propisima i principima dobrog upravljanja.
Revizijom je obuhvaćen uzorak ugovora u Ministarstvu ekonomskog razvoja i turizma, Ministarstvu poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Ministarstvu ekologije, prostornog planiranja i urbanizma, Upravi prihoda i carina i Agenciji za zaštitu životne sredine.
Radulović ističe da je jedno od osnovnih ograničenja bilo nepostojanje ili nepotpune evidencije o zaključenim ugovorima sa fizičkim licima, uključujući konsultantske usluge. Takođe, utvrđen je porast izdataka po osnovu ovih ugovora, praćen neadekvatnim planiranjem, netransparentnim izborom angažovanih lica i odsustvom nadzora i analize efekata izvršenih poslova.
"Izuzetak predstavljaju ugovori zaključeni sa fizičkim licima nakon sprovedenog postupka javne nabavke (ekspertsko-konsultantske usluge) ili javnog poziva za prijavu kandidata", navodi Radulović.
Revizija je pokazala i da nedostatak internih procedura i praćenja realizacije ugovora ukazuje na neefikasnu organizaciju angažovanja fizičkih lica.
Radulović upozorava da angažovanje fizičkih lica za poslove za koje postoje sistematizovana radna mjesta, osim što je protivzakonito, otežava upravljanje i optimizaciju radnih procesa, omogućava pristup podacima namijenjenim državnim službenicima i utiče na gubitak institucionalne memorije.
Iako su angažovana lica obavljala poslove iz nadležnosti subjekata revizije ili realizovala projekte, u izvještajima nije bilo podataka o efektima izvršenih poslova, pa nije bilo moguće ocijeniti doprinos angažmana ostvarivanju ciljeva državnih organa.
DRI je preporučila da subjekti revizije planiraju potrebe za angažovanjem fizičkih lica, vode adekvatne evidencije o ugovorima, koriste postupke javne nabavke ili javnog poziva gdje je moguće, te uspostave sistem nadzora, kontrole i evaluacije angažmana.
Budžetska inspekcija Ministarstva finansija navodi da do sada nije vršila inspekcijski nadzor u Ministarstvu javne uprave usmjeren isključivo na konsultantske usluge, ali da takva kontrola može biti sprovedena u skladu sa zakonom. Inspekcija kontroliše zakonitost i namjensko korišćenje budžetskih sredstava, uključujući i sredstva za konsultantske usluge.
U slučajevima indicija da su konsultanti angažovani za poslove koji su sistematizovani ili koje mogu obavljati zaposleni, kao i kod višestrukog angažovanja istih lica, nadležne su i druge inspekcije, poput upravne i inspekcije rada.