Društvo
Pronađen najraniji fosil dinosaurusa na Antarktiku u zaboravljenoj fioci
Fosil repnog pršljena titanosaurusa, pronađen 1985. godine na Antarktiku, potvrđuje prisustvo dinosaurusa na ovom kontinentu prije 82 miliona godina.
Fosil, koji je 40 godina bio zaboravljen u fioci, pokazao se kao prva kost dinosaurusa pronađena na Antarktiku. Primerak je iskopan 1985. godine, ali nije bilo jasno o čemu se radi, pa je odložen u geološku zbirku Britanskog zavoda za istraživanje Antarktika (BAS) u Kembridžu.
Paleontolozi su nedavno proučili fosil i potvrdili da je riječ o repnom pršljenu dinosaurusa iz roda titanosaurusa, grupe najvećih dinosaurusa koji su ikada hodali Zemljom. Ovo otkriće pruža nova saznanja o životu ovih džinovskih stvorenja u dijelu svijeta gdje je fosilni zapis veoma oskudan.
Mark Evans, upravnik zbirki u BAS-u, pronašao je fosil među hiljadama drugih prikupljenih tokom brojnih ekspedicija na Antarktik. "Tek kada se zapitate šta se zapravo nalazi u ovoj fioci, ponekad naiđete na nešto i pomislite: 'Aha, ovo izgleda zanimljivo'", rekao je Evans.
Fosil je prvobitno pronađen na ostrvu Džejmsu Rosu, a u terenskoj beležnici geologa Majka Tomsona zabilježeno je: „Pršljen velikog gmizavca", širok oko 10 centimetara. Evans smatra da je tim koji ga je pronašao vjerovatno mislio da fosil pripada morskom gmizavcu.
Profesor Pol Baret iz Prirodnjačkog muzeja u Londonu potvrdio je da fosil ima karakteristike tipične za titanosauruse. "Iako nije naročito impresivan za posmatranje, zaista ima veoma prepoznatljiv oblik", rekao je Baret, ističući jedinstvenu kombinaciju karakteristika ovog roda dinosaurusa.
Titanosaurusi su bili četvoronožni biljojedi sa veoma dugim vratovima i repovima, a najveći su bili dugački preko 35 metara i teški oko 60 tona. Na osnovu veličine pršljena, procjenjuje se da je antarktički titanosaurus bio dug oko sedam metara. Baret je naveo: „Možda je reč o mladunčetu, a možda o zaista maloj jedinki - odraslom dinosaurusu koji je predstavljao izuzetak u odnosu na ostale pripadnike njegove grupe, jer je bio znatno manji od njih".
Ovaj dinosaurus živio je prije oko 82 miliona godina, tokom kasne krede, kada je Antarktik bio prekriven bujnim šumama koje su pružale obilje hrane.
Fosil sada zauzima važno mjesto u istoriji istraživanja Antarktika. Iako su poslije 1985. pronađeni i drugi fosili dinosaurusa na ovom kontinentu, oni su i dalje rijetki zbog zahtjevnih uslova i ledenog pokrivača koji skriva praistorijske ostatke.
Baret je objasnio: „To pokazuje da je područje koje danas smatramo gotovo nenastanjivim nekada bilo veoma pogodno za život i da je bilo dom raznim različitim živim vrstama. Ovakva otkrića pomažu nam da shvatimo kakvu su ulogu imali u širim ekosistemima koji su postojali na samom jugu planete prije oko 80 miliona godina".