Program ranog otkrivanja raka dojke ograničen, registar oboljelih zastario

Program ranog otkrivanja raka dojke u Crnoj Gori, deset godina nakon pokretanja, i dalje se sprovodi u samo četiri opštine: Podgorica, Danilovgrad, Cetinje i Kolašin. Sredstva za njegovu realizaciju ove godine nijesu povećana. Država nema ažurne podatke o oboljelima od raka, a procijenjena smrtnost od te bolesti ostaje zabrinjavajuća.

Tokom 2025. godine, od 17.801 žene iz ciljne populacije u navedenim opštinama, na pregled je pozvano 8.627, a mamografiju je obavilo 3.921. Otkriveno je 22 slučaja raka dojke. Stopu učešća od 45,45 odsto predstavnica Instituta za javno zdravlje Adrijana Vujović ocijenila je kao ispod evropskih smjernica koje predviđaju više od 70 odsto tokom dvogodišnjeg ciklusa.

Vujović je potvrdila da sredstva za program nijesu povećana u odnosu na prošlu godinu: "Ono što ja imam kao informaciju je da je opredijeljen isti iznos u odnosu na prethodnu godinu i da nije došlo do povećanja sredstava za program za rano otkrivanje."

Poslanik Boris Mugoša kritikovao je nedovoljna izdvajanja za prevenciju i sporost širenja skrining programa, poručivši: "Ja vas samo molim, nemojte da vidim 350.000 ponovo i sljedeće godine, jer bi to bio skandal." Podsjetio je da je Skupština prošle godine zadužila Vladu da pronađe nedostajuća sredstva preraspodjelom budžetskih izdataka.

Vujović je navela da su stvoreni preduslovi za proširenje skrininga na Nikšić, Pljevlja, Žabljak, Šavnik i Plužine, ali da je za to potrebna saglasnost Ministarstva finansija.

Na sjednici je istaknuto i pitanje nepostojanja ažurnog registra oboljelih od raka. Vujović je potvrdila da je posljednji izvještaj za 2013. objavljen tek 2018. godine, te da se država trenutno oslanja na međunarodne procjene. Problem je nepovezanost informacionih sistema zdravstvenih ustanova.

Poslanica Aleksandra Despotović ukazala je na probleme pacijenata sa sjevera nakon promjene sistema zakazivanja na Institutu za onkologiju, navodeći da su neki vraćani sa pregleda jer nisu bili obaviješteni o novoj proceduri. Posebno je zatražila da država, osim putnih troškova, razmotri i refundaciju smještaja pacijentima koji zbog prve terapije moraju ostati u Podgorici: "Vjerujte, nema svako nekog u Podgorici da prespava i mora da se snalazi, to su ljudi koji su već finansijski iscrpljeni."

Onkolog Nikola Milašević objasnio je da se prvi pregled i početak terapije obavljaju različitim danima, dok oko 95 odsto pacijenata koji su već uključeni u liječenje, pregled i terapiju dobija istog dana.

Na sjednici je saopšteno i da je kapitalnim budžetom obezbijeđeno 550.000 eura za otvaranje dnevne onkološke bolnice u Bijelom Polju, gdje će se primjenjivati pojedine hormonske, ciljane i imunoterapije, što bi trebalo da smanji putovanja pacijenata sa sjevera u Podgoricu.