„Pravoslavna crkva u Crnoj Gori”

SVETI ARHIJEREJSKI SINOD SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE

SVETOM ARHIJEREJSKOM SINODU SRPSKE PRAVOSLAVNE CRKVE - B E O G R A D

Sveti arhijerejski sabor, u sednici svojoj od 26/13. maja 2006.godine – pod AS br. 95/zap. 208 doneo je sledeću odluku:

U ime Svete, Jedinosušne i Nerazdeljive Trojice, saglasno sabornom ustrojstvu Jedne, Svete, Saborne i Apostopske Crkve Hristove od apostolskih vremena do dana današnjega, shodno 34. Apostolskom pravilu, a s ciljem da se ne povredi i ne izgubi sloboda „koju nam je dao svojom krvlju Gospod naš Isus Hristos, Oslobodilac sviju ljudi”, i da se u život Crkve ne bi „podvukla gordost svetske vlasti” (8. kanon Trećeg Vaseljenskog Sabora);

U duhu očuvanja jedinstva Crkve i vekovnog poretka drevne (1920. godine vaspostavljene) Pećke patrijaršije, priznatog i potvrđenog stečenim pravima i običajima kao i saglasnošću sveukupne Pravoslavne Crkve vaseljenske (sr. Tomos Carigradske patrijaršije, br. 1148 od 19. februara 1922. godine);

Poštujući ugled Mitropolije crnogorske i njenu istorijsku ulogu u životu Crne Gore, koja je ponovo stekla svoju državnost, kao i šire;

Radi što uspešnijeg ostvarivanja spasonosne misije Crkve, ovaj Sveti Arhijerejski Sabor odlučuje:

Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori sačinjavaju Eparhije Srpske pravoslavne crkve: Crnogorsko-primorska, Budimljansko-nikšićka, kao i delovi eparhija Mileševske i Zahumsko-hercegovačke.
Episkopi navedenih eparhija sačinjavaju Episkopski savet Pravoslavne crkve u Crnoj Gori, koji će se, pod predsedništvom Arhiepiskopa Cetinjskog (kako glasi njegova stara titula) i Mitropolita Crnogorsko-primorskog, po potrebi sastajati radi savetovanja i donošenja odluka iz njegove nadležnosti. Jedna od osnovnih dužnosti Episkopskog saveta Pravoslavne crkve u Crnoj Gori jeste da u saradnji sa državom Crnom Gorom i njenim nadležnim organima pokrene i da pomaže izradu i donošenje Zakona o položaju Pravoslavne crkve i različitih verskih zajednica u Crnoj Gori; da preduzme sve potrebne mere u cilju zaštite sveukupne duhovne i materijalne, pokretne i nepokretne imovine Pravoslavne crkve u Crnoj Gori, kao i na donošenju Zakona o restituciji nacionalizovane i oduzete crkvene imovine posle Drugog svetskog rata. O svome radu Episkopski savet Pravoslavne crkve u Crnoj Gori je dužan, shodno utemeljenom kanonskom poretku da izveštava Arhijerejski sabor.

O prednjoj odluci Svetog arhijerejskog sabora, čast Nam je izvestiti Sveti arhijerejski sinod, s molbom radi znanja i daljeg shodnog postupka.

Svetom arhijerejskom sinodu odani u Hristu brat,

predsednik Svetog arhijerejskog sabora

Sadržaj gornjega dokumenta su iz Crkve Srbije objavila samo glasila eparhije crnogorsko-primorske Amfilohija Radovića, ali – interesantno – apsolutno nikada neko glasilo Patrijaršije u Beogradu, pa ni „Glasnik: službeni list Srpske pravoslavne crkve”. Iz manjeg dijela nezvanične srpsko-crkvene javnosti su osporavali u medijima valjanost ovoga akta.
Amfilohije je 4. maja 2020. na sajtu eparhije crnogorsko-primorske opet prezentovao sadržaj dokumenta od 26. maja 2006.
Kako bilo, Amfilohije se u nezavisnoj Crnoj Gori samotitulisao kao „arhiepiskop”, reklamirao „Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori” i povremeno sazivao „Episkopski savjet Pravoslavne crkve u Crnoj Gori”. Iz Patrijaršije Srbije ništa u vezi s tim nikada nijesu osporili, barem ne javno; da bi, po smrti Amfilohija, arhijerejski sabor Crkve Srbije pod patrijarhom im Porfirijem aka Prvoslavom Perićem, 2021. – sve to ukinuo.
Crkva Srbije od 2021. u eparhiji crnogorsko-primorskoj Joanikija aka Jovana Mićovića zabranila i amfilohijevsko proslavljanje „sv. Lovćenskoga Tajnovidca”.
Činjenica, mjerodavno provljerljiva u tomosima Vaseljenske patrijaršije – 1) o autokefalji Crkve Srbije iz 1879. godine i 2) o proširenju njezine jurisdikcije na cjelokupno područje Kraljevine SHS (Jugoslavije) iz 1922. godine – nije „vaspostavljena” nikakva Pećka „patrijaršija” (arhiepiskopija).
I sada postojeću eparhiju crnogorsko-primorsku, osnovao je „šestojanuarski” diktator, kralj Aleksandar Karađorđević, iz Beograda 16/24. novembra 1931. godine, kada je donijet Ustav SPC.
Stupanjem na snagu toga Ustava SPC iz 1931, uz dvije godine ranije donijet Zakon o SPC (takođe i propisao i potpisao „šestojanuarski” Karađorđević) – konačno su arondirane eparhije Cetinjska, Zahumsko-raška i Pećka sa pripadajućim konsistorijama iz sastava autokefalne Mitropolije cetinjske - Crnogorske pravoslavne crkve, utemeljenje 1485, a koja je nasilno i nekanonski „ukinuta” po srpskoj okupaciji Kraljevine Crne Gore 1918. godine.
U Knjaževini/Kraljevini Crnoj Gori, prema Ustavu Svetoga Sinoda, između ostalih, sljedeće su odredbe — citiramo:

Članak 1. - AVTOKEFALNA pravoslavna Mitropolija u Knjaževini Crnoj Gori, kao član jedne svete katoličanske i apostolske Crkve, kojoj je pastirenačelnik i glava Gospod i Bog naš Isus Hristos, čuva i održava jedinstvo u dogmatima i kanoničkim ustanovama SA SVIMA DRUGIMA PRAVOSLAVNIMA, AVTOKEFALNIM CRKVAMA, i ovo će jedinstvo ona čuvati i održavati dovijeka.

Članak 2. - AVTOKEFALNU pravoslavnu Mitropoliju u Crnoj Gori sastavljaju: 1) Cetinska arhiepiskopija, sastavljena iz sviju plemena koja se nalaze na desnoj strani rijeke Zete, sa dodatkom varoši Podgorice i Plemena zetskog. Upravlja ovom arhiepiskopijom cetinski arhiepiskop, koji je ujedno i POGLAVICA SVE PRAVOSLAVNE CRKVE U CRNOJ GORI sa naslovom mitropolita crnogorskog, brdskog i primorskog. - Stolica je cetinske arhiepiskopije prestonica države Cetinje. 2) Zahumsko-rasijska eparhija, sastavljena iz sviju plemena koja se nalaze na lijevoj strani rijeke Zete. Upravlja ovom eparhijom zahumsko-rasijski episkop. - Stolica je zahumsko-rasijske eparhije u manastiru Ostrogu.

Članak 3. - Svima crkvenim poslovima u Knjaževini Crnoj Gori upravlja u smislu svetih kanona SVETI SINOD, koji je NAJVIŠA CRKVENA VLAST u Knjaževini, i kojemu podleže, u pitanjima vjere, bogosluženja i hrišćanskog morala, svi u Knjaževini Crnoj Gori koji ispovijedaju pravoslavnu vjeru…

Članak 15. Glava II Djelokrug Svetog sinoda. - Djelokrug Svetog Sinoda prostire se, u smislu 6. kanona svetog Sedmog Vaselenskog Sabora, na sva kanonička i evanđelska djela koja se tiču ove Mitropolije. - Isključeno je od toga samo ono što, po svetim kanonima, spada u ličnu NADLEŽNOST MITROPOLITA, kao sinodskog predśednika i kao POGLAVICE AVTOKEFALNE CRNOGORSKE CRKVE…

U Knjaževini/Kraljevini Crnoj Gori, prema Ustavu države, između ostalih, sljedeće su odredbe — citiramo:

Član 40 - Državna vjera je u Crnoj Gori istočno-pravoslavna. Crnogorska je crkva AUTOKEFALNA. One NE ZAVISI NI OD KOJE STRANE CRKVE, ali održava jedinstvo u dogmama s istočno-pravoslavnom Vaseljenskom Crkvom. Sve ostale priznate vjeroispovijesti slobodne su u Crnoj Gori.

Najnovije vijesti u vašem džepu!

Medenica novu objavu posvetio ministru Krapoviću

Krivokapić: Odmah povratiti Odluku iz maja 2006. kojom je definisana Pravoslavna crkva u Crnoj Gori

Knežević: Zdravka Krivokapića isključiti iz SPC, sem ako u crkvi nema djelova koji podržavaju njegovu izjavu