Podgorica će testirati uticaj 'Euro modela' na budžet i zarade

Glavni grad Podgorica će u oktobru saznati koliko bi primjena Vladinog programa “Euro model” mogla uticati na izdvajanja za zarade, nakon što bude urađena testna faza i utvrđena razlika između postojećeg i novog modela obračuna, kazao je sekretar Sekretarijata za finansijske poslove i analizu budžeta Balša Špadijer.

Izrada budžeta Podgorice za narednu godinu je u toku, a ustanovljene su 33 budžetske jedinice, uključujući i potrebe 15 privrednih društava. Većina gradskih preduzeća dostavila je predloge svojih budžeta za 2027. godinu, dok manji broj jedinica očekuje da ih preda u narednim danima.

Lokalne budžetske jedinice su u obavezi da do 1. oktobra dostave svoje predloge budžeta za narednu godinu.

Premijer Milojko Spajić je 17. septembra najavio novi model povećanja zarada koji će se primjenjivati od januara naredne godine. Model predviđa minimalnu zaradu od 1.000 eura za zaposlene sa osnovnim i nižim stepenom obrazovanja, 1.250 eura za zaposlene sa srednjim obrazovanjem i 1.400 eura za visokoškolce.

Tokom sedmice, Spajić se sastao sa predsjednicima opština, od kojih su neki izrazili zabrinutost da bi novi obračun mogao značajno uticati na održivost lokalnih budžeta, naročito na sjeveru.

Špadijer je naveo da su zahtjevi budžetskih jedinica za veća sredstva uglavnom dostavljeni prije najave "Euro modela" i da su usmjereni na realizaciju nadležnosti i planiranih aktivnosti. Ti zahtjevi su predmet dalje analize i biće uključeni u konačni nacrt budžeta u skladu sa fiskalnim mogućnostima.

Podgorica ove godine raspolaže sa 164,2 miliona eura, a priprema budžeta za 2027. uključuje projekcije prihoda i rashoda, kao i analizu zahtjeva potrošačkih jedinica. Predlog budžeta biće dostavljen Skupštini Glavnog grada do 1. decembra.

Konačna struktura budžeta zavisiće od procijenjenih prihoda, zakonskih obaveza i planiranih izdataka. Prilikom planiranja vodiće se računa o iskazanim potrebama, realnim prihodnim mogućnostima i fiskalnim pravilima.

Prema ranijim izvještajima, usvajanje "Euro modela" moglo bi dovesti do manjka od 10 do 30 odsto u budžetima pojedinih opština na sjeveru, dok su opštine na primorju manje zabrinute. Predsjednici opština i premijer dogovorili su izradu analize uticaja na opštinske budžete, ali zaštitna klauzula za ugrožene lokalne samouprave još nije precizirana.

Predstavnici poslodavaca izrazili su zabrinutost zbog primjene modela. Predsjednik Skupštine Unije poslodavaca Slaviša Šćekić ocijenio je da su šanse za dogovor sa Vladom trenutno minimalne, jer poslodavci nisu dobili konkretne kalkulacije niti odgovor na pitanje finansiranja povećanja zarada.

Odbornik DPS-a Andrija Klikovac tvrdi da će Podgorica kroz "Euro model" izgubiti više od 10 miliona eura. "Hoće li gradonačelnik Mujović obavijestiti građane Podgorice da će Glavni grad primjenom Euro modela izgubiti preko 10 miliona eura? Lokalna javna preduzeća (‘Vodovod’, ‘Čistoća’, ‘Deponija’, ‘Komunalne usluge’) neće moći da finansiraju zarade od prihoda bez izmjena cjenovnika odnosno uvećanja cijena", naveo je Klikovac na mreži X.

On je dodao da će dio prihoda opštine biti nadoknađen kroz veći porez na nepokretnosti, sa većom stopom poreza i značajno većom osnovicom za obračun zbog rasta cijene metra kvadratnog stana.