Društvo
Nepoznati britanski farmaceut Džon Voker slučajno izumio šibice
Džon Voker je 1826. godine, pokušavajući da napravi eksploziv, slučajno zapalio štapić premazan hemikalijama, čime je izmislio prve šibice trenja koje su promijenile način stvaranja svjetlosti i toplote.
Engleski farmaceut Džon Voker, rođen 1781. godine u Stoktonu na Tisu, tokom svojih hemijskih eksperimenata pokušavao je da napravi eksploziv. Jednog dana, štapić premazan smjesom hemikalija slučajno je udario o kamen ispred njegovog kamina i zapalio se, što je označilo početak revolucije u proizvodnji i upotrebi vatre.
Voker je, iako obučen hirurg, zbog odbojnosti prema krvavim operacionim salama, postao apotekar i uglavnom pravio lijekove za ljude i životinje. Njegova strast prema hemiji dovela ga je do eksperimentisanja sa smjesama za kapsule za udar, a slučajni zapaljeni štapić iz 1826. godine postao je prvi primjer šibica trenja.
Vokerove šibice bile su tanke drvene štapiće sa jednim krajem umočenim u pastu od kalijum hlorata, antimon sulfida, gume arabike i vode. Zapaljivale su se trljanjem o šmirglu. Iako je čuvao formulu u tajnosti, nikada nije patentirao izum. Prve šibice prodavane su u stotinama u limenkama od aprila 1827. godine.
Do 1829. godine, Samjuel Džouns iz Londona lansirao je "Lucifere", prve masovno proizvedene šibice, a kasnije su drugi poboljšavali formulu i dizajn kutija. Švedska verzija iz 1844. godine popularizovala je modernu kutiju šibica, prvu patentiranu.
Proizvodnja šibica postala je važan posao, a u nekim oblastima i kućna radinost, pri čemu su žene i djeca dobijali platu po proizvedenoj količini. Kasnije su mašine preuzele proizvodnju, a upaljači su doveli do smanjenja potrošnje šibica.
I danas se šibice koriste širom svijeta, a prilagođena pakovanja prodaju se i po visokim cijenama. Voker, iako uglavnom nepoznat, zaslužuje veće priznanje za svoj izum koji je olakšao svakodnevni život i industrijske procese. Stanovnici Stoktona planiraju da obilježe 200. godišnjicu njegovog izuma 29. maja, na njegov rođendan.
"Nadamo se da će više ljudi saznati o njegovoj ulozi u razvoju šibice kakvu danas znamo", kaže predsjednica veća Liza Evans. "Iskra koju je stvorio i danas inspiriše ljude."