Društvo
Nastavljaju se nesuglasice u Ulcinju oko spomenika "Sloboda"
Opština Ulcinj postavila je spomen-ploču sa imenima 46 žrtava savezničkog bombardovanja 1943. godine, dok UBNOR još čeka dozvolu za svoju ploču sa imenima svih žrtava Drugog svjetskog rata.
Opština Ulcinj nedavno je na spomeniku “Sloboda” u Pinješu postavila spomen-ploču sa imenima 46 građana Ulcinja koji su stradali tokom savezničkog bombardovanja grada 1943. godine. Obilježje Udruženja boraca i antifašista (UBNOR) sa imenima svih žrtava Drugog svjetskog rata i dalje čeka dozvolu nadležnih, a nije poznato kada će je dobiti.
Jaz između Opštine Ulcinj i UBNOR-a produbljen je zbog različitih ideoloških stavova o značaju spomenika, koji je izgrađen osamdesetih godina prošlog vijeka i posvećen svim žrtvama Drugog svjetskog rata.
Dok UBNOR smatra da "Sloboda" svjedoči o ukupno 172 žrtve antifašističkog pokreta, u Opštini smatraju da značaj spomenika danas nije isti kao u vrijeme njegovog podizanja.
Na spomen-ploči Opštine piše: “U nedjelju, 7. novembra 1943. godine, savezničke snage bombardovale su Ulcinj. Tokom bombardovanja, izgubilo je život 46 građana, među kojima 25-oro djece.” Ispod natpisa nalaze se imena poginulih i datumi njihovog rođenja.
Opština je za postavljanje spomen-ploče dobila saglasnost Ministarstva kulture i medija 23. septembra 2024. godine, a odbornici su 24. decembra 2024. donijeli odluku o podizanju spomen-obilježja.
Predsjednik ulcinjskog UBNOR-a Đoko Dabović nije želio komentarisati postavljanje spomen-ploče: “Nemam neki poseban komentar, zaista. Nijesu nas čak ni obavijestili da će da postave spomen-ploču. U svakom slučaju, mi očekujemo dozvolu za postavljanje naše spomen-ploče sa imenima svih stradalih u Drugom svjetskom ratu, među kojima su i građani poginuli u savezničkom bombardovanju.”
U vladajućoj Forci, čiji je lider i predsjednik Opštine Genci Nimanbegu, smatraju da je spomenik "Sloboda" dokaz megalomanije bivšeg socijalističkog/komunističkog sistema i da mu treba promijeniti posvetu.
“Kasnije u toj deceniji svjetlo je bačeno i na masakr Albanaca u Baru u aprilu 1945. godine, koji su izvršile iste partizanske jedinice koje je ovaj spomenik želio da veliča. Jasno je da ovom spomeniku treba mijenjati posvetu i urediti ga dostojanstveno, isklesavanjem imena naših nedužnih građana koji su izgubili živote u bombardovanju 7. novembra 1943. godine”, naveli su u Forci.
UBNOR, međutim, smatra da na spomen-ploči moraju biti imena svih žrtava Drugog svjetskog rata, a ne samo civila stradalih u bombardovanju. Njihova ploča već sadrži imena 172 žrtve, među kojima je 95 albanske i 77 crnogorske nacionalnosti.
Sekretar UBNOR-a Brano Jančić ranije je pozvao Opštinu da ne opstruira postavljanje njihove spomen-ploče: “Uz pijetet nevinim žrtvama, rekao bih potpuno nepotrebnog savezničkog bombardovanja, jer u gradu tada skoro i nije bilo Njemaca, pitao bih čelnike Opštine šta je sa strijeljanim ulcinjskim borcima na Bojani i Neretvi, Bijeloj Gori, Sarajevu i drugim djelovima bivše nam države. Sve su to naši sugrađani.”
Predsjednik SUBNOR-a Zuvdija Hodžić sredinom januara obratio se Nimanbeguu sa molbom da pomogne u dobijanju odobrenja za postavljanje spomen-ploče. Otkrivanje je planirano za Dan pobjede, Dan nezavisnosti ili Dan ustanka, ali ti datumi su prošli.
UBNOR sada razmatra 26. novembar, dan oslobođenja Ulcinja u Drugom svjetskom ratu, koji Opština ne priznaje niti obilježava, već slavi prvu subotu aprila kao svoj dan.