Najdugovječnija Vlada nakon pada DPS-a slavi tri godine uz izazove i kritike

Vlada Milojka Spajića proslaviće 31. oktobra tri godine od formiranja i smatra se najdugovječnijom i najglomaznijom izvršnom vlašću nakon pada DPS-a 2020. godine. Iako je sastavljena od različitih političkih subjekata, Vlada je blizu ostvarenja cilja priključenja Crne Gore Evropskoj uniji.

Opozicija i analitičari ističu da su mnogi rezultati Vlade uglavnom estetske prirode, bez značajnog poboljšanja kvaliteta života građana. Do sada je privremeno zatvoreno 21 pregovaračko poglavlje, ali se smatra da su stvarne reforme izostale, a zatvaranje poglavlja uglavnom tehnički rezultat.

Ekonomski programi "Evropa sad 1" i "Evropa sad 2" donijeli su povećanje plata i penzija, ali su ih pratili inflacija i smanjenje životnog standarda. Vlada tvrdi da je inflacija uglavnom uvezena zbog ratova u Ukrajini i na Bliskom istoku, dok analize poput one MMF-a ukazuju da su programi doprinijeli inflaciji.

Vlada se hvali borbom protiv kriminala i korupcije, uz hapšenja značajnih kriminalaca i osoba iz bivšeg režima, ali pravosnažnih presuda je malo. Reforma javne uprave i bezbjednosnog sektora je bila jedan od ciljeva, ali opozicija tvrdi da je došlo do partijskog zapošljavanja i političkog uticaja.

Vlada je rekonstruisana tri puta, a unutar nje su se javljali sukobi oko važnih pitanja kao što su izmjene Zakona o crnogorskom državljanstvu, imenovanja kadrova, izbor šefa policije, podizanje spomenika Amfilohiju i drugi.

Politički sastav Vlade mijenjao se tokom mandata, uključujući ulazak NSD, DNP i Bošnjačke stranke, dok je DNP kasnije napustio vlast. Trenutno Vlada ima 33 člana.

Kritičari evropskih integracija navode da je ubrzanje procesa više rezultat geopolitičkih okolnosti i volje Brisela nego rada Vlade. Ana Nenezić sa Univerziteta Crne Gore ističe da je Vlada iskoristila povoljan politički trenutak, ali upozorava da se ubrzano usvajanje propisa ne smije poistovjećivati sa stvarnim reformama, jer i dalje postoje problemi poput partijskog zapošljavanja i nedostatka transparentnosti.

Marko Sošić iz Instituta alternativa ocjenjuje da Vlada nije ostvarila značajne sistemske reforme u javnoj upravi i finansijama, te da su mnoge mjere odgođene za naredni mandat. On navodi da je broj zaposlenih u centralnoj upravi porastao za gotovo dvije hiljade, dok kapaciteti inspekcija ostaju nedovoljni.

Sošić dodaje da Državna revizorska institucija sedmu godinu zaredom negativno ocjenjuje trošenje javnih sredstava, što ukazuje na zanemarivanje zakonskih procedura bez obzira na vlast.

U parlamentu je usvojeno 562 zakona, ali je Vlada održala javne rasprave za samo 46 odsto njih, a često one nisu bile konstruktivne u odnosu na pristigle komentare.

Vlada i Pokret Evropa sad do sada nijesu odgovorili na pitanja o svojim najvećim uspjesima i izazovima, dok su iz Demokrata najavili odgovore.