Kultura
Metapoetički horor i vizuelne metafore oka u filmovima 2000-ih
Horor žanr često koristi motiv oka i vizuelne metafore za stvaranje strave, što je posebno izraženo u filmovima braće Pang i rimjekovima poput The Ring i The Hills Have Eyes.
Horor je prepun naslova koji u sebi imaju oko ili pridružene vizuelne metafore, kao što su Les Yeux sans visage (Oči bez lica, 1959), The Hills Have Eyes (Brda imaju oči, 1977), The Eyes of Laura Mars (Oči Laure Mars, 1978), Eyes of a Stranger (Oči stranca, 1981), Due occhi diabolici (Dva zla oka, 1990), TerrorVision (1986) i drugi. Filmovi poput Peeping Tom (Voajer, 1960) i Repulsion (Odvratnost, 1965) već na početku prikazuju širom otvoreno oko, naglašavajući da se strava u ovom žanru artikuliše kroz različite tačke gledišta.
Horor ima najsamorefleksivniju prirodu među žanrovima, jer orkestracija užasa koristi potencijal kinematografskog aparata i organizaciju pogleda kroz restrikciju ili selekciju vidnog polja, često subjektivnim kadrom, stvarajući saspens povezan sa sistemom uvida i percepcije narativne situacije.
Film Jian gui (Oko, 2002) hongkonških braće Pang koristi motiv oka koje vidi duha, povezujući horor sa strukturama gledanja i posmatranja. "Svijet oko nas je ono što vidimo i uvidimo: u hororu je vizuelno i saznajno neodvojivo," što je polazna tačka filma.
U filmu, Wong Kar-mun (Angelica Lee) je slijepa od djetinjstva, a nakon transplantacije rožnjače vraća vid i može da vidi duhove nedavno preminulih. Njen psihoterapist Wah (Lawrence Chou) pokušava da joj pomogne i zaljubljuje se u nju. Najveći užas doživljava kada shvati da lice u ogledalu nije njeno. Donator rožnjače bila je Kineskinja sa Tajlanda Ling (Chutcha Rujinanon) sa psihičkim moćima, progonjena unutar zajednice.
Mise-en-scène braće Pang prati upoznavanje Kar-mun sa okolinom, izbjegavajući deep focus fotografiju, stavljajući junakinju u prvi plan dok je ostatak u izmaglici, prostor koji pohode sjenke i duhovi. Ono što se ne može identifikovati izaziva strah, a film pripovijeda kroz Kar-munino oko, gdje ne važe materijalni zakoni jer je okružena duhovima i smrću.
Film Rosemary’s Baby (1968) je obnovio komercijalni i estetski potencijal horora, prateći narastanje tenzija i metafizičku prisutnost dijaboličnog u svakodnevnom životu. Rimejk The Ring (Krug, 2002) Gorea Verbinskog koristi induktivno-deduktivni mehanizam sličan Polanskom, kombinujući vizuelni plan, detekcijski saspens i podtekstualne implikacije koje produbljuju žanrovsku profilaciju.
The Ring ima tri izvora strave: studentski film sa mučnim kadrovima, potragu za djevojčicom Samarom Morgan i iznenadni preokret koji unosi neočekivanu jezu. Film se fokusira na medij sa metapoetičkim implikacijama, ontološku perspektivu i humanitet, gdje prava ljubav postaje agens širenja zla.
Rimejk The Hills Have Eyes (2006) Alexandra Aje koristi okularnu metaforu da progovori o ugroženosti porodice i visceralnom karakteru horora. Film prikazuje nazadovanje u divljaštvo kao nusproizvod tehnološkog progresa i obračun dvije familije koje moraju preuzeti osobine drugog da prežive, brišući granice između grada i sela, bašte i divljine, normalnog i abnormalnog.
Ajin crni humor prikazuje degenerisanu porodicu kao groteskni mimetički portret i otjelotvorenje nuklearne porodice.