Merc upozorava Srbiju: Ne može postojati politika ljuljanja između Rusije, Kine i Evrope

Njemački kancelar Fridrih Merc izjavio je da želi da zemlje Zapadnog Balkana budu bolje integrisane u Evropsku uniju (EU) dok teže punom članstvu.

Lideri zemalja EU su u Tivtu, Crna Gora, prisustvovali godišnjem samitu EU-Zapadni Balkan, gdje je proširenje bloka bilo na vrhu agende.

Nakon samita, Merc je izrazio optimizam u vezi sa francusko-njemačkom inicijativom koja ima za cilj da unese novi "zamah" u proces pristupanja kroz kreiranje podsticaja za brže reforme.

Crna Gora predvodi listu od šest zemalja kandidata, uključujući Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, Kosovo, Sjevernu Makedoniju i Srbiju.

Proširenje EU se posmatra kao odgovor na nove geopolitičke izazove, uključujući bezbjednosne i ekonomske prijetnje od Rusije i Kine, kao i ambivalentnost SAD prema bloku.

Put Srbije ka EU ostaje problematičan zbog bliskih političkih veza sa Rusijom i ekonomskih veza sa Kinom.

Tokom samita u Tivtu, Merc je pozvao Srbiju da "jasno odluči gdje vidi svoju budućnost" i naglasio:

"Ne može postojati politika ljuljanja između Rusije, Kine i Evrope."

Dodao je: "Kada odgovor Srbije bude 'Evropa', tada će odgovor Evrope biti 'Srbija'."

Entuzijazam za pristupanje EU u Srbiji opao je u posljednjih nekoliko godina, sa podrškom ispod 50 odsto prema anketama.

Komesarka EU za proširenje Marta Kos istakla je Srbiju zbog demokratskog "nazadovanja" pod predsjednikom Aleksandrom Vučićem.

Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen rekla je da EU treba da učini "proces proširenja bržim i vjerodostojnijim".

"Proširenje je za nas geostrateški imperativ, kao i dugoročna investicija u naš mir, našu stabilnost i našu bezbjednost", navela je Fon der Lajen, dodajući da proces mora "postati dinamičniji".

Plan Francuske i Njemačke, koji podržava Merc, predviđa da zemlje kandidati budu primljene kao posmatrači na sastancima tijela EU, uz dodatne podsticaje poput integracije u europlatni prostor ili jedinstveni tarifni sistem prekograničnog data rominga.

Merc je naglasio da ljudi iz zemalja Zapadnog Balkana treba da dobiju jasnu poruku da su dobrodošli u EU i da će proces biti ubrzan.

Francuski predsjednik Emanuel Makron istakao je značaj regiona za EU u vezi sa pitanjima energije, bezbjednosti i migracionih ruta, te najavio da će kandidati koji se usklađuju sa EU moći učestvovati u određenim formatima bloka.

Predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta rekao je da je proširenje na Zapadnom Balkanu "najvažnija geopolitička investicija koju Evropska unija sprovodi" i da je to geostrateška potreba za Evropu.

Merc želi da podstakne zemlje Zapadnog Balkana da ostanu posvećene pristupanju EU i da ih obeshrabri od ulaska u ekonomska partnerstva sa Rusijom i Kinom.

Podsticaji su takođe dizajnirani da nadoknade kandidatima ono što neki vide kao povlašćeni tretman Ukrajini, za koju je predloženo ubrzano "pridruženo članstvo" ili "lagano članstvo u EU".

Predsjednik njemačkog parlamentarnog odbora za spoljne poslove Dejvid MekAlister rekao je da je Berlin odlučan da izbjegne "opasne sive zone" na Balkanu i naglasio:

"Stabilnost na Balkanu znači stabilnost za cijelu Evropu."

Dodao je da su neophodne reforme koje moraju usvojiti nacionalne vlade i parlamenti.