Društvo
Mađar posjetio Poljsku u prvoj inostranoj turneji kao premijer, traži reset odnosa s EU
Mađarski premijer Peter Mađar započeo je danas dvodnevnu posjetu Poljskoj, svoju prvu inostranu turneju od stupanja na dužnost, što nosi snažnu simboliku za lidera koji želi da svoju zemlju vrati u evropski mainstream.
Poljski premijer Donald Tusk , s kojim se Mađar sastaje u srijedu, doveo je proevropsku koaliciju na vlast u Poljskoj 2023. godine, obnovivši odnose sa Briselom i odblokiravši milijarde eura sredstava koja su bila zamrznuta zbog zabrinutosti oko vladavine prava.
Mađar pokušava da ponovi taj uspjeh nakon što je u aprilu ostvario ubjedljivu pobjedu nad nacionalistom Viktorom Orbanom , što je Tusk predstavio kao udarac autoritarnom upravljanju i dio šireg zaokreta u srednjoj Evropi od euroskeptičnog nacionalizma.
Odnosi između Varšave i Budimpešte su se prethodno pogoršali do otvorenog neprijateljstva, dok su se Tusk i Orban sukobljavali oko mađarskog pristupa Ukrajini i bliskih odnosa sa Rusijom.
Posjeta se uglavnom smatra simboličnim resetom nakon perioda praktično zamrznutih kontakata, s ciljem ponovnog otvaranja dijaloga o evropskim pitanjima i Ukrajini, rekao je jedan poljski vladin zvaničnik.
„Veoma je jasno da žele da obnove odnose sa Poljskom na veoma visokom nivou“, rekao je zvaničnik. „To su, rekao bih, gestovi povratka najboljim tradicijama snažnih bilateralnih odnosa“.
Mađar će tokom posjete obići Poljsku, od Krakova na jugu, preko Varšave, do lučkog grada Gdanjska na Baltiku.
Mađar je u ponedjeljak rekao da će večeras putovati vozom do Varšave „brzom željezničkom linijom izgrađenom uz EU finansiranje – od ‘zlog Brisela’“, aludirajući na Orbanovu anti-EU retoriku.
Dodao je da je odluka da isproba poljsku željezničku mrežu dio šire namjere da se u budućnosti izgradi brza linija između Varšave i Budimpešte.
Mađara će pratiti više ministara, uključujući ministarku vanjskih poslova Anitu Orban , ministra ekonomije i energetike Ištvana Kapitanja, ministra transporta i investicija Davida Vitezijija i ministra odbrane Romulusa Rusin-Szenda .
„Oblasti odgovornosti uključenih ministara prirodno određuju pravac razgovora“, rekao je Mađar.
Mađar je obećao da će Mađarska do 2035. godine prekinuti zavisnost od ruske energije, a energija će biti jedna od tema u Poljskoj.
„To je prioritetno pitanje za obje zemlje, a energetska kriza predstavlja veliki izazov“, rekao je Mađar.
Varšava planira da ponudi Budimpešti pristup američkom tečnom gasu (LNG) preko novog terminala u Gdanjsku, koji bi trebalo da počne da radi 2028. godine, rekao je izvor upoznat sa planom. Kompanija Orlen već prodaje američki LNG Ukrajini.
Varšava takođe planira da razgovara o podršci Ukrajini, kao i o budućem okviru saradnje u Višegradskoj grupi srednjoevropskih zemalja, naveli su zvaničnici.
Mađarska vlada želi podršku Poljske u pregovorima o deblokadi EU fondova, jer su obje zemlje imale slične sporove oko vladavine prava.
„Odluka još nije donijeta i biće jasno i politička i proceduralna, zbog čega je ova podrška ključna za Budimpeštu“, rekao je Vojćeh Pšibilski iz think-tanka Visegrad Insight .
Najnovije vijesti u vašem džepu!
Šuljok se opire pozivima Mađara da podnese ostavku
Orbanu po zakonu sleduje skoro 39 miliona forinti otpremnine: Mađar poručio da je neće dobiti
Pentagon otkazao planove o slanju 4000 vojnika u Poljsku
Mađarski plan o obustavi viza za radnike van EU uznemirio privredu