Lepota poroka: 40 godina od kultnog crnogorskog filma Živka Nikolića

Lepota poroka, film Živka Nikolića, ove godine puni 40 godina. Smatran najerotičnijim filmom Jugoslavije, često je tumačen kao kritika crnogorskog patrijarhalnog identiteta, ali Jelena Mišeljić sa Fakulteta dramskih umjetnosti u Podgorici ističe da je to usko shvatanje.

„To je film koji raskrinkava vrlo kompleksan sistem vrednosti, vrlo kompleksne društvene strukture i vrlo specifičan istorijski trenutak", kaže Mišeljić.

Film je i danas aktuelan i često se prikazuje studentima, a nalazi se na spisku 100 filmova proglašenih za kulturno dobro od velikog značaja Jugoslovenske kinoteke.

Radnja prati Jagliku, mladu ženu iz sela Međeđa, koju tumači Mira Furlan, a koja se na nudističkoj plaži na primorju oslobađa patrijarhalnih okova i otkriva novu slobodu. Njena priča je isprepletena sa likovima stranih turista i lokalnih stanovnika, što donosi kontrast između tradicije i novog načina života.

Mima Karadžić igra njenog supruga Luku, dok su u filmu i Petar Božović i Mira Banjac, koja je istakla: „Taj film je crvenim slovima upisan u mojoj karijeri".

Boro Stjepanović, koji je imao malu ulogu, prisjeća se da je bilo lako raditi sa Živkom Nikolićem, ali nije želio da procjenjuje veličinu filma.

Film prikazuje dvije Crne Gore i raskrinkava patrijarhalne strukture kroz priču o ženi koja odbija stari sistem vrijednosti i traži novu slobodu, dok njen suprug i sredina nisu spremni na promjene.

„To je priča o borbi žene koja odbija neki stari sistem vrednosti - preuzima stvar u svoje ruke, kaže ja ću sada da prigrlim nešto novo, što me privlači, neku novu vrstu slobode, na šta njen suprug Luka, odnosno tradicionalna sredina koju predstavlja, nije spreman", objašnjava Mišeljić.

Na kraju filma, Luka ne ubija Jagliku, već sam sebi oduzima život, što simbolizuje njegov otpor patrijarhalnom poretku i želju za promjenom.

Željko Varajić iz Ozrinića, sela gdje je Nikolić rođen, smatra da je Lepota poroka „ovekovečena ljubav crnogorskog čovjeka prema supruzi, bez obzira na te neke tvrdnje o surovosti našoj".

Film je ostao važan dio crnogorske kulture i umjetnosti, a njegova poruka i dalje rezonuje sa publikom.