Kralj Nikola o nasilnoj aneksiji Crne Gore i Podgoričkoj skupštini

U intervjuu Njujork tajmsu 27. januara 1919. godine, kralj Nikola između ostalog kaže: „...Muškarci, žene, đeca su pogubljeni bez suđenja. Bombe su bačene na kuće mojih pristalica. Novac se troši kao voda da privoli moju đecu da se odreknu njihove zakletve. Nema sumnje da ste čuli ovo moje svjedočanstvo i aneksiju moje države od strane Srbije. Pa, to je bilo izglasano od rugla od parlamenta kojeg su nazvali Velika skupština – naziv, koji ne postoji u našem Ustavu. I da nije bilo izglasano ni od koga, bilo bi izglasano od grupa i razbojnika koji su radili u korist Srbije"

Aleksandar Vučić navodi tzv. Podgoričku skupštinu kao izraženu volju naroda Crne Gore da se utopi u Srbiju, iako nijedna saveznica nije priznala odluke te skupštine ni kao legalne ni kao legitimne. Crna Gora je bila međunarodno priznata država sa Ustavom i zakonima, a postupak sproveden u režiji četvoročlanog Odbora, od kojih su dvojica bili državljani Srbije, a dvojica Crne Gore, uzurpirao je ingerencije zakonodavnih i izvršnih organa Crne Gore.

Na sjednici u Beranama 25. oktobra /7. novembra 1918. godine, Odbor je propisao „Pravila za biranje narodnih poslanika za Veliku narodnu skupštinu“ koja su podsećala na aklamaciju, gdje su isti ljudi birali povjerenike koje je Odbor predlagao. Beogradska vlada je 25. decembra izvršila notifikaciju nove države KSHS zemljama Antante, koje su odbile da je priznaju prije mirovne konferencije. U januaru 1919. godine saveznici su odlučili da Crna Gora bude zastupljena na konferenciji mira.

Podgorička skupština je bila egzekucija Krfske deklaracije iz avgusta 1917, kojom je prebrisana Crna Gora i dinastija Petrović. Izaslanik Britanskog parlamenta, grof de Salis, koji je boravio u Crnoj Gori 1919. i 1920. godine, napisao je: „Moja istraga me je dovela do zaključka da je izbor takozvane Velike narodne skupštine bio farsa, da je izvršen prevarom, zastrašivanjem i nasiljem, i da ne održava volju naroda". Njegov izvještaj opisuje nasilje srpske vojske nad crnogorskim narodom, koji je većinom želio da Crna Gora sa svojim identitetom i autonomijom uđe u sastav Jugoslavije.

De Salisov izvještaj potvrđuje navode iz „Krvavog albuma Karađorđevića“: zapaljeno je najmanje 5.000 crnogorskih kuća, pobijeno oko 9.000 građana, pohapšeno više od 4.000 uglednih Crnogoraca, a hiljade su emigrirale zbog srpskog terora. Spaljivane su majke s djecom, ugledni ljudi su osamareni, rodoljubi ekshumirani i strijeljani.

RTS je dovodio kvaziistoričara Predraga Markovića, koji je tvrdio da Crna Gora nije postojala u vrijeme Podgoričke skupštine jer je kapitulirala početkom 1916. Međutim, akt o kapitulaciji nikada nije potpisan, a Crna Gora je ostala saveznik sila Antante sa diplomatskim odnosima. Francuska je diplomatske odnose sa Crnom Gorom prekinula tek krajem 1920. godine, a Velika Britanija i SAD su je priznavale kao državu.

Dana 11. oktobra 1918. održan je Crnogorski dan u Njujorku, sa velikom svečanošću i prisustvom crnogorskih i američkih zvaničnika. Srpski emigrantski list „Libre Serbie“ je izvijestio o najvećoj svečanosti koju je Crna Gora doživjela.

Umjesto obmana o nasilnoj aneksiji, bilo bi bolje da se otvore arhivi i omoguće istraživanja, posebno prepiske sa Krfskom vladom i komandantima saveznika. Na primjer, general Charles Charpy je upozoravao srpsku komandu da što prije okupira Crnu Goru srpskim trupama kako bi se izbjegle političke komplikacije štetne po srpske interese.

Načelnik štaba pukovnik Petar Pešić je obavještavao Vrhovnu komandu o diplomatskim reakcijama i predlagao taktiku prema Crnoj Gori. Po planu komandanta Vrhovne komande srpske vojske, gen. Radomira Putnika, crnogorskom vojskom su komandovali srpski oficiri.

General u penziji Živko G. Pavlović je optužio Pešića da je predlagao kralju Nikoli da potpiše separatni mir sa Austrijom, što je Pešić demantovao u Pravdi 1925. godine, ističući važnost zajedničke komande srpske i crnogorske vojske.

Ove činjenice ne dotiču srpske istoričare, koji se i dalje bave selektivnom istorijom i obmanama.