Ko može dobiti status grada: uslovi su više od 10.000 stanovnika i bez dugova

Novi Zakon o lokalnoj samoupravi uvodi model asimetrične decentralizacije, kojim se grad definiše kao poseban oblik jedinice lokalne samouprave sa jasno propisanim uslovima za sticanje statusa.

Prema predlogu zakona, status grada moći će da steknu opštine koje imaju više od 10.000 stanovnika, razvijene kadrovske kapacitete i funkciju ekonomskog, zdravstvenog, turističkog, kulturnog ili obrazovnog centra.

Dodatni uslovi uključuju da učešće sopstvenih prihoda u ukupnim prihodima opštine u posljednjih pet godina bude veće od 30 odsto, kao i da organi lokalne uprave i javne službe nemaju poreskih i drugih dugovanja prema državi u kontinuitetu od najmanje dvije godine prije sticanja statusa grada.

Zakonom se gradovima omogućava vršenje širih nadležnosti u oblastima primarne zdravstvene zaštite, obrazovanja, socijalne i dječje zaštite.

"Cilj nije nametanje novih obaveza opštinama, već plansko i analitički zasnovano proširivanje nadležnosti, za razliku od ranijih ad hok rješenja bez adekvatnih procjena i podataka", navedeno je u aktu koji je iniciralo Ministarstvo javne uprave.

Uvedena je i obaveza predsjednika opštine da skupštini opštine podnosi posebne izvještaje o stanju ljudskih resursa u organima lokalne uprave i javnim službama, primjeni lokalnih propisa i efektima lokalnih javnih politika, kao i o uticaju evropskih integracija i korišćenju EU fondova.

Zakonom se predviđa i jačanje transparentnosti rada lokalne samouprave, neposredno učešće građana kroz skupštine građana, jačanje instituta građanske inicijative i obaveza sprovođenja javnih rasprava.

Takođe, planirano je formiranje službi za evropske integracije i informaciono-komunikacione tehnologije na lokalnom nivou, kao i uspostavljanje Savjeta za lokalnu samoupravu radi unapređenja saradnje između državne uprave i lokalnih samouprava.

Zakonom se dodatno uređuju pitanja mjesnih zajednica, međuopštinske saradnje, upravnog nadzora nad javnim službama, procedure nadzora organa državne uprave nad opštinama, kao i sastav i nadležnosti odbora povjerenika.

Predviđeno je uspostavljanje posebnog informacionog sistema za praćenje stanja u oblasti lokalne samouprave, koji bi trebalo da omogući prikupljanje podataka o primjeni propisa na lokalnom nivou i izvršavanju zakonskih obaveza.