Društvo
Italija snažno podržava evropski put Balkana
Italija ističe da je pristupanje zemalja Balkana Evropskoj uniji ključna geostrateška investicija za budućnost Evrope, te da bez dovršetka ujedinjenja Unija neće biti konkurentna u svijetu.
Evropska unija neće dostići potrebne razmjere za konkurentnost bez dovršetka svog ujedinjenja. Od pristupanja zemalja Balkana EU zavisiće politička snaga Evrope u narednim decenijama, što predstavlja najvažniju geostratešku investiciju današnjice. Bezbjednost, konkurentnost i proširenje su neraskidivo povezani.
Balkan pripada Evropi po istoriji, geografiji i političkoj perspektivi. Italija, kao jadranska i mediteranska zemlja, naglašava da bezbjednost njenih mora zavisi od stabilnosti zemalja regiona. Zato snažno podržava ubrzanje njihovog puta ka članstvu u EU, sa ciljem ponovnog okupljanja evropske porodice i proširenja prostora mira i mogućnosti.
Italijanska posvećenost ogleda se kroz diplomatsko prisustvo i politički dijalog: od 2022. godine održano je preko stotinu visokih susreta i inicijativa koje prate reformske procese zemalja kandidata i podržavaju njihovo približavanje Uniji.
Italija promoviše neformalnu grupu „Prijatelji Balkana“, okupljajući države članice koje žele da evropska pažnja prema regionu ostane na visokom nivou. Današnji sastanak u Rimu, sa učešćem ministara vanjskih poslova zemalja regiona, potvrđuje namjeru Italije da podstakne evropski put Balkana.
Pristupanje EU zahtijeva duboke reforme u vladavini prava, javnoj upravi, digitalizaciji i kvalitetu institucija. Italija podržava ove napore kroz programe administrativnog partnerstva i tehničke pomoći - Twinning i TAIEX, koji omogućavaju prenos znanja i kapaciteta sa država članica na zemlje kandidate. Italija je na Balkanu prva po broju stručnjaka angažovanih u ovim programima, vjerujući da evropska integracija treba donijeti konkretne koristi građanima i privredi još prije članstva.
"Smatramo kratkovidim odlaganje daljih koraka u procesu pristupanja zemalja poput Srbije, koja je već ostvarila značajan napredak u brojnim ključnim oblastima."
Ulaganje u razvoj Balkana znači ulaganje u snagu Evrope. Italija je jedan od najvažnijih ekonomskih partnera regiona, sa robnom razmjenom većom od 10 milijardi eura i oko 800 kompanija koje doprinose lokalnom rastu, otvaranju radnih mjesta, modernizaciji proizvodnje i tranziciji ka zelenoj i digitalnoj ekonomiji. Razvojna saradnja obuhvata sektore zdravstva, infrastrukture, energetike i stručnog osposobljavanja.
Balkan je spona između Jadrana, istočnog Mediterana i centralne Evrope. Italija podržava razvoj velikih infrastrukturnih koridora, uključujući Koridor VIII, koji povezuje Jadransko i Crno more, kao i unapređenje željezničkih, lučkih, energetskih i digitalnih mreža. Takođe sarađuje na koridoru Indija-Bliski istok-Evropa (IMEC).
Italija želi da postane evropsko čvorište novih ruta, čineći Balkan prirodnim mostom ka centralnoj Evropi i evroazijskim koridorima. Prometne veze su povezane sa strateškom autonomijom Evrope, bezbjednošću lanaca snabdijevanja i prehrambenom sigurnošću.
Zato je na sastanak pozvan i zamjenik generalnog direktora FAO-a, Mauricijo Martina.
Evropska integracija, ekonomski razvoj i povezivanje zahtijevaju čvrst bezbjednosni okvir. Italija ima vodeću ulogu u ovom pogledu: četrnaest puta je predvodila NATO misiju KFOR na Kosovu, dva puta misiju EULEX Kosovo i tri puta evropsku misiju EUFOR Althea u Bosni i Hercegovini, doprinoseći regionalnoj stabilnosti i sprovođenju Dejtonskog mirovnog sporazuma.
Integracija Balkana je geopolitički izbor za Evropu. Puno uključivanje regiona u EU znači jačanje jugoistočnog krila Unije, njene stabilnosti i globalnog uticaja. Italija će nastaviti da radi na tome da evropski put Balkana ostane kredibilan, zasnovan na zaslugama, brži, predvidljiviji i bliži građanima. Za Evropu je to pitanje istorijske dosljednosti i strateške potrebe.