Društvo
Istorijat termina „srpski svet“ i njegovi savremeni aspekti
Termin „srpski svet“ prvi put se pominje u novinama iz 19. vijeka i danas označava koncept koji obuhvata nacionalnu, kulturnu i političku dimenziju Srba širom zapadnog Balkana.
Termin „srpski svet“ prvi put je pomenut u novinama Zastava, glasilu Srba iz Vojvodine sredinom 19. vijeka. Ubrzo nakon toga, 1881. godine, pokrenute su novine Srpski Svet u Novom Sadu, koje su služile kao platforma za politički rad Srba u Austrougarskoj carevini. Termin se često pominjao i u drugim publikacijama tog perioda.
Savremeno značenje termina ne odstupa mnogo od originalnog i propagira ideju da Srbi na zapadnom Balkanu treba da budu dio jedne političke sfere. Koncept sadrži pet elemenata: nacionalnu orijentaciju, kulturu, duhovnost, psihologiju i (geo)politiku. Oni koji ga zagovaraju smatraju da je to instrument meke moći, primarno u sferi kulture i geografije naseljene Srbima.
Beograd je u ovom konceptu centralni administrativni, ekonomski, kulturni i duhovni centar srpskog sveta. Meka moć se najčešće ostvaruje kroz srpska udruženja u dijaspori, koja promovišu kulturni identitet i religiju. Crkva Srbije i njene podružnice predstavljaju najefikasniji instrument ove moći. Finansiranje dijasporskih udruženja dolazi iz Kancelarije za saradnju s dijasporom i Srbima u Republici Srbiji, koja je 2020. godine podržala otvaranje novih škola srpskog jezika u nekoliko evropskih zemalja.
Ustav Srbije i Zakon o crkvama i verskim zajednicama iz 2006. godine obavezuju državu da štiti vjersko i kulturno nasljeđe Srba gdje god da se nalaze. Nakon 2010. godine, započeta je strategija za "zaštitu" i "ujedinjenje" Srba u susjednim državama, uključujući Crnu Goru, Bosnu i Hercegovinu, Sjevernu Makedoniju, Hrvatsku i Kosovo. Nacrt strategije predviđa otvaranje vrtića i škola za srpsku djecu pod jurisdikcijom Crkve Srbije, uz finansijsku podršku Vlade Srbije.
Ove strategije su uspostavile pravni okvir za ulogu Srbije kao domovine svih Srba, bez obzira na njihovu lokaciju. Srpski svet je tako postao važan pravac djelovanja, a promovisan je i od strane visokih zvaničnika Vlade Srbije, poput Aleksandra Vulina, koji je obavljao različite ključne funkcije u državnoj vlasti.