Inicijativa za obnovu Stare škole u Kolašinu: Uprava za zaštitu kulturnih dobara predložila izradu projekta

Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović uputio je inicijativu za obnovu i valorizaciju nekadašnje zgrade Osnovne škole u Kolašinu Ministarstvu kulture i medija, Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija, Upravi za zaštitu kulturnih dobara i Opštini Kolašin.

Inicijativa je upućena nakon što je predsjednik obišao objekat 28. avgusta ove godine. Iz kabineta predsjednika su kazali da su ukazali na zabrinjavajuće stanje objekta i potrebu da se kroz koordinisano djelovanje nadležnih institucija preduzmu aktivnosti za zaštitu zgrade od daljeg propadanja.

Zgrada je od izuzetnog značaja za istorijsko i kulturno pamćenje Kolašina i Crne Gore, jer je u njoj 15. i 16. novembra 1943. godine održano zasjedanje Zemaljskog antifašističkog vijeća narodnog oslobođenja (ZAVNO) Crne Gore i Boke, što predstavlja prelomnu tačku u obnovi crnogorske državnosti.

Takođe, zgrada je decenijama imala važnu obrazovnu ulogu i ostala je dio kolektivnog sjećanja brojnih generacija Kolašinaca. Iz kabineta predsjednika ističu da očuvanje objekta nije samo pitanje zaštite zgrade, već i odgovornog odnosa prema antifašističkom nasljeđu, istoriji crnogorske državnosti i obrazovnoj tradiciji Kolašina.

Uprava za zaštitu kulturnih dobara predložila je da Ministarstvo kulture i medija, u komunikaciji sa vlasnikom objekta, predvidi sredstva za izradu projektne dokumentacije kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara za narednu godinu.

"Kada je riječ o budućoj namjeni, smatramo da ona treba da bude određena kroz dogovor nadležnih državnih institucija, Opštine Kolašin, stručne javnosti i lokalne zajednice, uz puno uvažavanje istorijskog, kulturnog i obrazovnog značaja zgrade. Naše je stanovište da obnovljeni objekat treba da dobije sadržaj od javnog interesa, koji će njegovu istorijsku i memorijalnu vrijednost povezati sa savremenim kulturnim, obrazovnim i društvenim potrebama Kolašina. Zgrada ne bi trebalo da bude samo fizički sačuvana već i vraćena u život, kroz sadržaje dostupne građanima, učenicima, istraživačima i posjetiocima", poručuju iz Milatovićevog kabineta.

Njena buduća namjena trebalo bi da omogući predstavljanje istorije objekta, događaja koji su se u njemu odigrali i njegovog mjesta u razvoju obrazovanja u Kolašinu. Konačno rješenje treba da bude rezultat stručnog i institucionalnog dogovora, uz aktivno učešće lokalne zajednice.

Iz kabineta predsjednika očekuju da će institucije prepoznati značaj inicijative i zajednički doprinijeti očuvanju i obnovi ovog vrijednog objekta, koji čuva istoriju Kolašina i Crne Gore, a služi budućim generacijama.

Zasjedanje ZAVNO-a u toj zgradi prije 83 godine okupilo je oko 540 narodnih predstavnika iz cijele Crne Gore i predstavlja jedan od najvažnijih momenata u novijoj istoriji države. Zgrada je formalno zaštićena kao istorijski spomenik, ali je trenutno u lošem stanju i prepuštena propadanju.

Pored osnivanja ZAVNO-a, u novembru 1943. godine održani su Prvi kongres Antifašističke omladine Crne Gore i Boke i Prvi kongres Antifašističkog fronta žena Crne Gore i Boke. U februaru 1944. godine održano je drugo zasjedanje ZAVNO-a, a u julu iste godine započelo je Treće zasjedanje, čime je ZAVNO transformisan u Crnogorsku antifašističku skupštinu narodnog oslobođenja (CASNO).

Nakon rata, zgrada je služila obrazovanju do 2011. godine, kada je ostavljena bez zvanične namjene i prepuštena propadanju. Dosadašnja državna investicija bila je postavljanje ograde.

Opština Kolašin godinama bezuspješno kandiduje izradu konzervatorskog projekta za Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara.