Hoće li periodni sistem elemenata ikada biti dovršen?

Periodni sistem elemenata je praktično mapa hemijskih elemenata, sa mnogo kvadrata ispunjenih njihovim skraćenicama, poznatim i kao hemijski simboli.

Posljednji put su u periodni sistem dodati elementi 113, 115, 117 i 118, prije deset godina. Među njima je i element 118, nazvan oganeson po živom fizičaru Juriju Oganesijanu, koji je predvodio istraživačku grupu koja ga je otkrila 2002. godine.

Potvrda otkrića zahtijevala je godine, jer je element izuzetno radioaktivan i proizvedeno je samo nekoliko atoma.

Periodni sistem se stalno preuređuje i danas su elementi organizovani po atomskom broju, odnosno broju protona u jezgru. Elementi u istoj koloni imaju slična hemijska svojstva, što pomaže naučnicima da predviđaju njihovo ponašanje.

Naučnici vjeruju da su svi prirodni elementi na Zemlji otkriveni, dok se teži elementi stvaraju umjetno u laboratorijama kombinovanjem lakših.

Kako elementi postaju veći i teži, oni su sve manje stabilni zbog međusobnog odbijanja protona u jezgru. Da bi se spriječio raspad, potreban je veći broj neutrona. Nestabilni izotopi su radioaktivni i raspadaju se emitujući radijaciju.

"Svi elementi koji su teži od olova (element broj 82) radioaktivni su i urođeno nestabilni i raspadaju se", objašnjava hemičar Džonatan Rork.

Lov na nove elemente, poput brojeva 119 i 120, i dalje traje, iako su do sada pokušaji bili neuspješni. Proučavanje ovih elemenata može pružiti nove uvide u funkcionisanje atoma i teorije nuklearne fizike.

"Morate da razmišljate o tome ne samo da li oni mogu da prežive, već i da li mogu da požive dovoljno dugo da možemo da ih uzmemo u razmatranje na smislen način, saznamo nešto više o njima... pre nego što nestanu", kaže doktorka Ćincija Imberti.