Građani Žabljaka godinama čekaju odgovore dok se ruše štale

Petnaest godina nakon donošenja rješenja o uklanjanju štalskih objekata zbog planirane izgradnje obilaznice oko Žabljaka, spor između Opštine i vlasnika prerastao je u ozbiljan pravni i društveni problem. Građani tvrde da lokalna uprava pokušava da sruši objekte pozivajući se na akte čija je zakonitost godinama osporavana, dok se na njihove žalbe i prigovore ne odgovara.

Uprkos sudskim odlukama koje su ukazivale na proceduralne propuste i spornu primjenu propisa, rušenja se nastavljaju, zbog čega vlasnici upozoravaju na kršenje zakona, ugrožavanje imovine i egzistencije, te ignorisanje njihovih građanskih prava.

Više građana kojima su donijeta rješenja o izvršenju za rušenje štalskih objekata obratilo se Portalu ETV. Tvrde da im Opština ugrožava prava, ne odgovara na prigovore i prijeti rušenjem. Pozivaju se na brojne nezakonitosti u postupku i zahtijevaju poštovanje zakona i pravnih normi.

Brojni štalski objekti su već uklonjeni, a građani tvrde da im je uskraćeno pravo i da se zakon ne poštuje.

Procedura rušenja pokrenuta je 2011. godine, kada su donesena rješenja o uklanjanju zbog planirane obilaznice. Međutim, oko 80 odsto objekata nije predstavljalo prepreku za izgradnju, zbog čega su ostali na svojim lokacijama.

Posebno ističu slučaj vlasnika koji je pokrenuo upravni spor i uspio da poništi rješenje za svoj objekat. Upravni sud je utvrdio da su povrijeđena pravila postupka jer vlasnicima nije bilo omogućeno da učestvuju, te da nije jasno zbog čega je naloženo uklanjanje objekta na parceli bez predviđene obilaznice.

Građani smatraju da takav stav ukazuje na suštinske manjkavosti svih rješenja iz tog perioda. Pojedine porodice su izjavile žalbe na rješenja iz 2011. godine, ali do danas nisu dobile odluke po njima.

Opština je 2023. godine uputila nova obavještenja o uklanjanju, na koja su građani podnosili prigovore ukazujući na nezakonitosti i proceduralne nedostatke. Nakon neuspjelih rušenja, predsjednik Opštine je organizovao sastanak sa poljoprivrednicima i dogovoreno je da se objekti uklone tek nakon obezbjeđivanja novih lokacija i infrastrukture. Međutim, u zapisnik su unijete stavke koje nijesu bile predmet dogovora, a pisana izjašnjenja građana nisu dobila odgovor.

Tokom 2024. godine Opština je ponovo dostavila obavještenja o rušenju, pozivajući se na Zakon o planiranju prostora i izgradnji objekata iz 2017. godine, koji nije bio na snazi prilikom donošenja prvobitnih rješenja. Građani su uputili prigovore, ali odgovori nisu stigli.

Predstavnici Opštine su pokušali rušenje na osnovu ranijih obavještenja, iako nisu bile izvršne isprave. Nakon krivične prijave jedne porodice, postupak je obustavljen.

Prvi put su ove godine donijeta rješenja o izvršenju sa rokom uklanjanja do 15. juna 2026. godine, na koja su izjavljenje žalbe. Građani tvrde da su ukazivali da rušenje ne može biti sprovođeno na osnovu rješenja iz 2011. godine, a da su i predstavnici Opštine priznavali mogućnost nezakonitosti, ali nisu pokretali nove postupke.

Upravni sud je već ukazao da su rješenja iz 2011. zasnovana na odluci o obilaznici i da se ne mogu automatski primjenjivati na druge objekte. Ipak, rušenja se nastavljaju bez novih postupaka i prava na žalbu.

Građani navode da su u porušene objekte uložili značajna sredstva, koja su "preko noći" uništena, bez traženja rješenja za njihov problem. Kao primjer navode vlasnika koji je legalizovao objekat nakon upravnog spora, a koji bi bio srušen da nije pokazao dokumentaciju.

Nakon uklanjanja pojedinih objekata dolazilo je do problema sa smještajem stoke, jer životinje nisu imale adekvatne objekte. Neki vlasnici su zbog pritiska sami uklanjali dijelove objekata da izbjegnu troškove rušenja, ostajući bez mjesta za smještaj stoke.

Takođe, tokom neuspjelog pokušaja rušenja 2023/2024. godine, uz trasu obilaznice odlagan je šut i drugi materijal, što je otežavalo pristup štalama i dopremanje sijena.

Svi sporni objekti su izgrađeni prije više decenija na osnovu tada važećih odluka Opštine, a ono što je eventualno smetalo za obilaznicu odavno je uklonjeno.

Zbog svega navedenog, građani traže da se preispitaju postupci, obustave dalja rušenja do okončanja pravnih procedura i da se preduzmu pravne radnje protiv odgovornih, jer smatraju da je dalja komunikacija sa Opštinom bespredmetna nakon što su porušeni objekti bez obezbjeđene alternative.