Garčević: Šest godina nakon pada DPS-a, malo suštinskih promjena u Crnoj Gori

Šest godina nakon pada tridesetogodišnje vlasti Demokratske partije socijalista (DPS), malo se toga suštinski promijenilo u načinu vođenja politike u Crnoj Gori, ocijenio je diplomata i profesor međunarodnih odnosa Vesko Garčević.

On je u intervjuu rekao da Crna Gora ima jasnu većinu za članstvo u EU, ali da ta većina nije preslikana u aktuelnoj Vladi. "To je, po mom mišljenju, najveći izazov Crne Gore i ove Vlade i budućih vlada."

Garčević je istakao da je porast apetita EU za širenjem više proizvod geopolitičkih zbivanja nego stvarnih reformi u Crnoj Gori. "Svako proširenje EU bilo je političko, a Crna Gora je praktično poželjan kandidat kako bi se potvrdilo da politika proširenja nije umrla."

Govoreći o lideru Nove srpske demokratije Andriji Mandiću, naveo je da njegov zaokret prema EU i Zapadu nije rezultat unutrašnjeg ideološkog preokreta, već posljedica jačanja desnih i populističkih snaga u EU koje u njemu vide potencijalnog partnera. "Mandić ima vlast 'iza trona' i za sada mu polazi za rukom da sebe predstavi kao Srbina koji hoće da uvede Crnu Goru u EU."

O odnosu snaga između Mandića i lidera Demokratske narodne partije Milana Kneževića, Garčević smatra da će Beograd vjerovatnije ulagati u Kneževića, ali neće propustiti priliku da zadrži uticaj i preko Mandića. Dodaje da je glavni mehanizam uticaja Beograda na Crnu Goru Crkva, jer politički akteri mogu da se mijenjaju, dok crkveni uticaj ostaje konstanta.

Što se tiče Pokreta Evropa sada (PES), Garčević upozorava na rastuće nezadovoljstvo njihovih proevropskih birača zbog utiska da se PES nalazi u sjenci Mandićevog uticaja u Vladi.

O perspektivi DPS-a, ocjenjuje da ta partija može osvojiti 25-26% glasova, ali to neće biti dovoljno za samostalnu vlast, a za koaliciju je i dalje nepoželjan partner zbog zaostavštine iz prošlosti.

Garčević je kritikovao i veličinu Vlade sa 33 člana, što smatra presedanom za zemlju veličine Crne Gore, te je izrazio želju da se u prvi plan stavljaju struka i znanje, a ne političke kompromise.

Na pitanje o učinku Vlade Milojka Spajića, dao je ocjenu "mala trojka", ističući da su reforme spore i da je članstvo u EU više pitanje politike i geopolitike nego stvarnih promjena.

Komentarišući mogućnost da aktuelna vlast ostane na vlasti uz podršku Zapada do završetka procesa učlanjenja u EU, rekao je da "ta većina za EU nije preslikana u Vladi", te da su mnoge proevropske partije i građani izvan vlasti, dok su u vlasti kvazievropejci.

Garčević je naglasio da EU u kritičnim vremenima više cijeni stabilnost nego promjene vlasti, te da bi EU prihvatila i evropsku vladu sa proevropskim partijama, ali i da ne bi imala ništa protiv aktuelne Vlade ako može da radi s njom.

Na pitanje o promjeni stava Zapada prema Mandiću, objasnio je da je to posljedica jačanja desnih i populističkih snaga u EU koje u njemu vide partnera, te da Mandić koristi promjene u Vašingtonu da se predstavi kao blizak Trampu.

"Razgovarao sam u Podgorici sa običnim građanima i sa onim koji se bave politikom i sa novinarima i svi su mi u otprilike slično rekli da je ovdje najjači čovjek trenutno Mandić," rekao je Garčević, dodajući da rekonstrukcija Vlade dodatno jača njegov uticaj.

Takođe je istakao da to izaziva nezadovoljstvo među biračima PES-a, što se vidi kroz pad njihove popularnosti.

O odnosu Mandića sa Kneževićem i Beogradom, rekao je da će se uticaj vidjeti kasnije, ali da ljudi u Crnoj Gori vole da glasaju za vlast, što može uticati na podršku.