Društvo
Evropa spremna da preuzme vodeću ulogu u pregovorima s Putinom
Evropski lideri žele da vode mirovni proces u Ukrajini, u bliskoj koordinaciji sa SAD, dok Kremlj kritikuje njihovu nedosljednost.
Evropski lideri su spremni da preuzmu vodeću ulogu u pregovorima za okončanje ruske invazije na Ukrajinu, izjavio je portparol njemačkog kancelara Fridriha Merca.
“Ono što je novo, vjerujem, jeste da taj proces sada dobija novi zamah u Evropi”, kazao je Štefan Kornelijus nakon sastanka lidera Ukrajine, Francuske, Njemačke i Velike Britanije u Londonu.
Lideri Njemačke, Francuske i Britanije podržali su predlog da predsjednici Ukrajine i Rusije, Volodimir Zelenski i Vladimir Putin, razgovaraju o prekidu vatre, uz ulogu Evrope u tom procesu. Kremlj je, međutim, ocijenio da je stav evropskih lidera nedosljedan, navodeći da govore o miru dok istovremeno pomažu Kijevu novim oružjem.
Kornelijus je rekao: “Još jedan novi razvoj događaja jeste to što preuzimamo i nastavljamo pregovarački proces koji su SAD u velikoj mjeri predvodile. To radimo u bliskoj koordinaciji sa SAD.”
Izaslanici američkog predsjednika Donalda Trampa su od početka 2025. predvodili napore u pregovorima između Rusije i Ukrajine, uz malo rezultata. Evropska inicijativa dolazi dok se SAD fokusiraju na okončanje američko-izraelskog rata s Iranom.
U zajedničkom saopštenju, Merc, njegovi kolege iz Francuske i Britanije, zajedno sa Zelenskim, pozvali su na “direktan dijalog između Ukrajine i Rusije uz aktivno učešće SAD i Evrope” i iznijeli pet uslova za mir, uključujući momentalni i potpuni prekid vatre.
Saopštenje navodi da linija kontakta između ruskih i ukrajinskih snaga mora biti polazna tačka za pregovore, te da Ukrajina mora imati “snažne i pravno obavezujuće” bezbjednosne garancije. Ruska imovina treba ostati zamrznuta dok Kremlj “ne okonča agresorski rat i ne nadoknadi Ukrajini štetu prouzrokovanu ratom”.
Evropski lideri će dodatno razgovarati o pristupu mirovnim pregovorima na sastanku G7 u Evijanu i samitu Evropskog savjeta u Briselu naredne sedmice, rekao je Kornelijus.
“Potrebna nam je najšira moguća podrška svih evropskih partnera kako bismo zaista pogurali proces ka miru”, dodao je.
Ipak, ostaje nejasno da li je Putin spreman da sjedne za pregovarački sto sa evropskim liderima, koji su do sada bili isključeni iz direktnih pregovora.
Evropske zemlje, naročito Njemačka, postale su najveći vojni pomagači Kijeva i vjerovatno bi zauzele tvrđi stav u pregovorima sa Moskvom od SAD.
Zelenski je prošlog četvrtka uputio otvoreno pismo Putinu, pozivajući ga na sastanak radi okončanja borbi, ali je Putin narednog dana odbacio taj poziv.
Putin je ranije predložio bivšeg njemačkog kancelara Gerharda Šredera kao mogućeg pregovarača, što je brzo odbačeno u Evropi kao pokušaj podjele kontinenta i predstavljanje Putina kao konstruktivnog pregovarača.
Kornelijus je rekao da bi “mogle proći sedmice, pa čak i mjeseci” dok se Putin ne dovede za pregovarački sto, te da će “samo snažna Ukrajina i pritisak na Rusiju ubijediti Putina da popusti”.
Naglasio je da Evropa mora biti spremna kada taj trenutak dođe: “Takođe moramo uspostaviti spremnost za dijalog i dogovoriti uslove pod kojima se takvi razgovori uopšte mogu održati. Sve je to dio priprema. Nalazimo se u fazi redefinisanja pristupa.”