Društvo
DRI provjerava sprovođenje Reformske agende i put do evropskog novca do 2026. godine
Državna revizorska institucija ispituje da li Crna Gora pravovremeno ispunjava obaveze iz Reformske agende i dostavlja pouzdane dokaze Evropskoj komisiji za korišćenje 383,5 miliona eura iz EU fondova.
Državna revizorska institucija (DRI) provjerava da li je Crna Gora uspostavila efikasan sistem za sprovođenje Reformske agende u periodu od 2024. do 2027. godine, te da li državne institucije na vrijeme ispunjavaju obaveze koje su uslov za korišćenje 383,5 miliona eura finansijske podrške Evropske unije. Takođe, ispituje se da li o postignutim rezultatima pouzdano izvještavaju Evropsku komisiju.
Senator DRI Branislav Radulović kazao je da se u skladu sa Godišnjim planom revizija za 2026. godinu sprovodi revizija uspjeha pod nazivom "Efikasnost sprovođenja mjera iz Reformske agende Crne Gore od 2024. do 2027. u okviru Instrumenta EU za reforme i rast", a rezultati se očekuju krajem godine.
Revizori posebno ispituju da li su odgovornosti državnih institucija jasno definisane, da li se poštuju rokovi za sprovođenje reformi, kako nadležni reaguju na kašnjenja i da li su dokazi dostavljeni Briselu potpuni, pouzdani i provjerljivi.
"Reformska agenda Crne Gore predstavlja okvir za sprovođenje reformi povezanih sa procesom evropskih integracija i korišćenjem sredstava iz Instrumenta EU za reforme i rast, pri čemu pravovremena realizacija definisanih reformskih koraka, njihovo adekvatno praćenje i dokazivanje predstavljaju osnov za izvještavanje Evropske komisije i ostvarivanje prava na finansijsku podršku", naveo je Radulović.
Evropska komisija je u oktobru 2024. odobrila Reformski plan koji omogućava Crnoj Gori korišćenje ukupno 383,5 miliona eura, od čega je 110 miliona bespovratna podrška, a 273,5 miliona eura povoljni krediti. Isplate su uslovljene ispunjavanjem dogovorenih reformskih koraka.
Radulović je pojasnio da revizija obuhvata sistem upravljanja Reformskom agendom u dijelu sprovođenja reformskih koraka i izvještavanja o njihovoj realizaciji prema Evropskoj komisiji. Centralno pitanje je da li je uspostavljen i primjenjivan sistem upravljanja koji obezbjeđuje pravovremeno, pouzdano i dokazivo sprovođenje i izvještavanje o realizaciji reformskih koraka.
"U okviru predmetne revizije uspješno se ispituje da li su odgovornosti i rokovi jasno definisani, da li nadležne institucije blagovremeno prate realizaciju obaveza i reaguju u slučaju kašnjenja ili drugih odstupanja, kao i da li su podaci i dokazi na kojima se zasniva izvještavanje potpuni, pouzdani, provjerljivi i odgovarajući za potvrđivanje realizacije reformskih koraka", istakao je Radulović.
On je naglasio da kontrola neće obuhvatiti pojedinačnu provjeru svih reformskih mjera, već će se na osnovu odabranog uzorka i drugih revizorskih dokaza ocjenjivati funkcionisanje sistema upravljanja Reformskom agendom. Revizija će obuhvatiti odabrane reformske korake sa rokovima za realizaciju u decembru 2024, junu i decembru 2025. godine.
"Za mjere obuhvaćene uzorkom sagledava se cjelokupan proces njihove realizacije, praćenja i izvještavanja u navedenim izvještajnim ciklusima, radi ocjene funkcionisanja sistema upravljanja Reformskom agendom", rekao je Radulović. Takođe će se analizirati usklađenost nacionalnih izvještaja sa zahtjevima EK, način dokumentovanja rezultata i postupanje nadležnih institucija u slučaju kašnjenja ili zahtjeva za dodatnim dokazima.
"Predmet revizije nije preispitivanje niti ocjenjivanje odluka EK o ispunjenosti pojedinačnih reformskih koraka, već je fokus DRI na funkcionisanju sistema na nacionalnom nivou - da li su institucije Crne Gore uspostavile i primjenjivale odgovarajuće mehanizme za pravovremenu realizaciju reformskih obaveza, njihovo praćenje i kontrolu, kao i za dostavljanje pouzdanih, potpunih i dokazivih informacija Evropskoj komisiji", objasnio je senator DRI.
Radulović je naveo da je dosadašnji rad na reviziji predstavljen 16. oktobra 2026. godine u Parizu, na sastanku mreže vrhovnih revizorskih institucija država kandidata i potencijalnih kandidata za članstvo u EU.
Ministarka evropskih poslova Maida Gorčević je u julu izjavila da Crna Gora iz Plana rasta EU u oktobru očekuje još 97,3 miliona eura na osnovu ispunjenosti obaveza iz Reformske agende.
"Do sada je Crna Gora povukla 89,3 miliona eura, od čega 41,54 miliona kroz direktnu budžetsku podršku, a 47,75 miliona za infrastrukturne projekte u oblasti energetike, obrazovanja i digitalizacije. Reformska agenda za nas predstavlja model, ne samo kroz koji Crna Gora dobija evropska sredstva, nego koji priprema naše institucije, reforme i ide ruku pod ruku sa pregovaračkim procesom i procesom zatvaranja pregovaračkih poglavlja", rekla je Gorčević.