CŽP: Žene Cetinja nisu bile „štićenice okupatora“, već aktivne učesnice antifašističke borbe

Nevladina organizacija Centar za ženska prava (CŽP) osudila je sadržaj filma "Referendum – priča o izmišljenoj slobodi", emitovanog na TV Prva i TV Adria, zbog istorijski netačnih, manipulativnih i diskriminatornih tvrdnji kojima se vrijeđaju žene Cetinja i Crne Gore, njihovo dostojanstvo i doprinos antifašističkoj borbi.

Iz CŽP su posebno istakli problematične navode iz filma koji sugerišu da su žene Cetinja tokom italijanske okupacije "čuvali" vojnici te zemlje, nakon čega je navodno došlo do "demografske eksplozije" poslije Drugog svjetskog rata.

"Najoštrije protestujemo protiv ovakvog pokušaja da se istorijska neistina upakuje u mizoginu i diskriminatornu insinuaciju na račun žena Cetinja i Crne Gore. Ističemo da su ovi navodi u potpunosti neistiniti i duboko uvredljivi, jer se kroz konstrukciju o navodnoj 'demografskoj eksploziji' sugeriše da su žene Cetinja tokom okupacije bile povezane sa okupatorom ili na drugi način saučesnice okupacionog režima. Takva konstrukcija ne vrijeđa samo žene Cetinja, već i porodice žrtava i antifašističku tradiciju Cetinja", navodi se u saopštenju.

CŽP ističe da istorijske činjenice jasno pokazuju da Cetinje nije bilo prostor koji su "čuvali" okupatori, već prostor otpora, represije, zatvaranja, internacija, stradanja i antifašističke borbe.

"Upravo zato je važno podsjetiti da su žene Cetinja i Crne Gore bile aktivne učesnice Narodnooslobodilačke borbe, a ne 'štićenice' okupatora ili objekti za ponižavajuće političke konstrukcije. One su od prvih ustaničkih dana snabdijevale jedinice hranom i odjećom, zbrinjavale ranjenike, prenosile municiju, održavale vezu između fronta i pozadine, radile kao političke radnice i kurirke, a mnoge su se borile i na frontu. Među njima posebno mjesto zauzimaju Jelena Ćetković i Vukosava Vukica Mićunović, obje rođene na Cetinju, učesnice NOB-a i narodne heroine Jugoslavije. Zato je naročito opasno kada se istorijsko stradanje žena i civila zamjenjuje insinuacijama o njihovoj navodnoj saradnji sa okupatorom. To nije samo revizionizam, već pokušaj ponižavanja, moralnog disciplinovanja žena kroz laž i medijska proizvodnja prezira prema jednoj zajednici", dodaju iz CŽP.

Navode da je tvrdnja o "demografskoj eksploziji" u poslijeratnom Cetinju jednako neutemeljena, što potvrđuju podaci MONSTAT-a koji pokazuju da je Cetinje 1948. godine bilo među opštinama sa najvećim padom stanovništva.

Pored istorijske i demografske manipulacije, CŽP osuđuje zloupotrebu filma Živka Nikolića iz 1986. godine, koji je korišćen u emisiji na način suprotan njegovoj autorskoj namjeri.

"Nikolićeva poetika nipošto ne reprodukuje prostačke moralističke osude, pa je upotreba inserata iz tog filma u emisiji koja žene ponižava kroz insinuacije o njihovoj navodnoj vezi sa okupatorom duboko suprotna Nikolićevoj autorskoj namjeri. Stoga je izvlačenje Nikolićevih kadrova iz umjetničkog, satiričnog i kritičkog konteksta, kako bi poslužili kao vizuelna pratnja seksističkoj i istorijski neutemeljenoj dezinformaciji, ne samo manipulacija javnošću, već i grubo falsifikovanje značenja jednog od najvažnijih djela crnogorske kinematografije", navode iz CŽP.

Zbog svega navedenog, CŽP pozdravlja reakciju Agencije za audiovizuelne medijske usluge, uključujući odluku o ograničavanju reemitovanja programa Informer TV i pokretanje postupaka protiv TV Adria i TV Prva.

"Očekujemo da nadležni regulatorni organi postupke sprovedu do kraja, u skladu sa zakonom, profesionalnim standardima i obavezom zaštite ljudskog dostojanstva, naročito kada su mete medijskih manipulacija žene, žrtve okupacije i zajednice koje su dale ogroman doprinos antifašističkoj borbi", zaključuje se u saopštenju.