Društvo
CGO: ESU standardi na papiru, netransparentnost u radu SPUCG-a
Studentski parlament Univerziteta Crne Gore, iako član Evropske studentske unije, ne primjenjuje principe finansijske transparentnosti koje traži od javnih univerziteta, uprkos upravljanju milionskim iznosima javnog novca.
Kao punopravni član Evropske studentske unije (ESU), Studentski parlament Univerziteta Crne Gore (SPUCG) podržava zahtjeve za finansijsku transparentnost javnih univerziteta, ali ne primjenjuje iste principe na sopstveno poslovanje, saopštio je Centar za građansko obrazovanje (CGO).
ESU je 12. decembra 2025. usvojila Rezoluciju o finansijskoj transparentnosti na javnim univerzitetima, upozoravajući da netransparentno finansijsko poslovanje potkopava povjerenje javnosti i otežava donošenje politika zasnovanih na dokazima.
"ESU ističe da bez jasnih, uporedivih i javno dostupnih finansijskih informacija univerziteti ne mogu biti odgovorni, niti studenti mogu smisleno učestvovati u odlučivanju koje oblikuju njihovu akademsku budućnost. Među konkretnim zahtjevima ESU, navode se unapređenje javnog pristupa budžetskim podacima, standardizovano i razumljivo široj javnosti finansijsko izvještavanje, kao i obavezni javni finansijski izvještaji koji omogućavaju eksternu kontrolu i smanjuju rizik od lošeg upravljanja", kazala je Jovana Radulović iz CGO-a.
Međutim, SPUCG izbjegava da primijeni ove principe na sebe, uprkos činjenici da raspolaže javnim novcem u iznosu većem od dva miliona eura od 2020. do novembra 2025. godine.
CGO je ukazao da ni nakon više od dva mjeseca od podnošenja zahtjeva za pristup informacijama, SPUCG i rektor Univerziteta Crne Gore nisu dostavili suštinski odgovor o namjeni i utrošku sredstava. Dokument koji SPUCG predstavlja kao finansijski izvještaj ne ispunjava minimalne standarde ESU, jer prikazuje samo zbirne iznose bez detalja o troškovima.
Radulović ističe da je problem i u samim aktima SPUCG-a, gdje isti ljudi raspolažu i kontrolišu javni novac bez nezavisne eksterne revizije.
Primjeri iz regiona pokazuju drugačije pristupe: u Sloveniji studentske organizacije podležu zakonima o pristupu informacijama i kontroli Računskog suda, u Hrvatskoj se sredstva dodjeljuju kroz javne konkurse, dok u Austriji postoji obaveza nezavisne revizije i javne objave budžeta.
CGO poziva SPUCG da hitno objavi finansijske izvještaje i dokumentaciju, te rektora UCG da uspostavi mehanizme kontrole trošenja sredstava.
"Članstvo u Evropskoj studentskoj uniji nije statusni simbol niti prostor za međunarodnu promociju. Dok SPUCG poziva druge na primjenu evropskih standarda, a iste ne primjenjuje na sopstveno raspolaganje sa više od dva miliona eura javnog novca, obaveza transparentnosti prema studentima u čije ime se taj novac troši izostaje", zaključuje se u saopštenju.