CGO: Civilno društvo u Crnoj Gori sve svjesnije digitalnih prijetnji, ali i dalje nedovoljno zaštićeno

Digitalni napadi, nadzor i ugrožavanje bezbjednosti komunikacija predstavljaju sve ozbiljnije izazove za organizacije civilnog društva (OCD), novinare i aktiviste. Mehanizmi zaštite i podrške ne razvijaju se istom dinamikom, što povećava ranjivost ovih aktera.

Civilni sektor u Crnoj Gori naglašava potrebu za zaštitom od digitalnog nadzora, unapređenjem bezbjednosti komunikacija i dostupnijom digitalno-forenzičkom podrškom, navodi istraživanje „Pod pritiskom: digitalna bezbjednost civilnog društva na Zapadnom Balkanu i u Evropskoj uniji“.

U istraživanju je učestvovalo 33 predstavnika civilnog društva iz Crne Gore, uglavnom iz oblasti ljudskih prava, slobode medija, bezbjednosti novinara, borbe protiv korupcije, demokratizacije i zaštite prava marginalizovanih grupa.

Većina organizacija primjenjuje osnovne mjere digitalne bezbjednosti, poput redovnog ažuriranja uređaja i višefaktorske autentifikacije, ali napredniji mehanizmi, kao što su procjene digitalnih rizika i planovi odgovora na incidente, su nedovoljno zastupljeni.

Podaci ukazuju na prisustvo digitalnog nadzora, a neki ispitanici iz Crne Gore povezivali su sumnjiva ponašanja uređaja sa javnim kritikama ili komunikacijom sa izvorima informacija.

Najranjiviji su alati koje organizacije svakodnevno koriste, poput aplikacija za razmjenu poruka i društvenih mreža.

Organizacije ističu potrebu za obukama o identifikaciji špijunskog softvera i malvera, unapređenju lične bezbjednosti aktivista i zaposlenih, te boljem razumijevanju pravnih prava i mehanizama zaštite.

Takođe, izražena je potreba za dostupnijom digitalno-forenzičkom podrškom za pravovremeno otkrivanje, analizu i dokumentovanje incidenata.

Mnoge organizacije nisu sigurne kome da se obrate u slučaju digitalnog napada ili nadzora, dok su usluge digitalne forenzike često ograničene ili finansijski nedostupne.

Istraživanje potvrđuje da digitalna bezbjednost nije samo tehničko pitanje, već ključni preduslov za nesmetan rad civilnog društva, zaštitu slobode izražavanja, bezbjednost novinara i očuvanje demokratskog prostora.

Iskustva iz Crne Gore pokazuju rastuću svijest o ovim izazovima, ali i potrebu za većim ulaganjima u znanja, resurse i mehanizme podrške za efikasniji odgovor na digitalne prijetnje.