Kultura
Budućnost Crnogorskog baletskog ansambla pod znakom pitanja
Članovi ansambla upozoravaju na mogućnost gašenja jedine nacionalne baletske institucije, dok Muzički centar Crne Gore smatra da je postojeći model neodrživ i da je potrebno pronaći novo sistemsko rješenje.
Crnogorski baletski ansambl našao se u fokusu javne rasprave nakon što su sadašnji i bivši članovi uputili apel za njegovo očuvanje, navodeći ozbiljnu mogućnost gašenja nepune tri godine od osnivanja. Muzički centar Crne Gore, u saopštenju koje potpisuju poslovni i umjetnički direktori Vučić Ćetković i Marko Simović, ističe da nije protiv razvoja baletske umjetnosti, ali smatra da postojeći model funkcionisanja ansambla nije održiv i zahtijeva sistemsko rješenje.
Prema članovima ansambla, od novembra prošle godine vođeni su razgovori sa rukovodstvom Muzičkog centra s ciljem pronalaženja modela za nastavak rada i razvoja. Tokom tih razgovora im je saopšteno da Muzički centar nema uslove i infrastrukturu za dalji rad nacionalnog baletskog ansambla.
U apelu se navodi da su se, nakon razgovora sa upravom, obratili Ministarstvu kulture i medija tražeći sastanak i podršku, ali da do sastanka nije došlo uprkos dopisima i zahtjevima, zbog čega su se obratili javnosti.
Članovi ansambla ističu da je Crnogorski baletski ansambl, osnovan 2023. godine, prvi nacionalni baletski ansambl u istoriji države i da je tokom prethodne tri godine realizovao predstave na Velikoj sceni Muzičkog centra, uz angažovanje domaćih i međunarodnih umjetnika. Smatraju da bi njegovo gašenje predstavljalo korak unazad za razvoj baletske umjetnosti, posebno jer u Crnoj Gori postoje osnovno i srednje baletsko obrazovanje, dok je ansambl jedina profesionalna institucija u kojoj školovani igrači mogu nastaviti karijeru u zemlji.
Muzički centar navodi da problem nije u postojanju baletske umjetnosti, već u načinu organizacije ansambla. Ističu da je bilo sistemski pogrešno smjestiti nacionalni baletski ansambl u instituciju koja nema odgovarajuće prostorne, tehničke i organizacione uslove za rad.
Novo rukovodstvo nije donosilo ishitrene odluke, već je kroz komunikaciju sa umjetnicima i javna obraćanja ukazivalo na stanje i tražilo održiva rješenja. Ansamblu je pružena finansijska i organizaciona podrška za realizaciju predstava, uprkos ograničenim uslovima rada.
Muzički centar navodi da Crnogorski baletski ansambl nije konstituisan kao samostalna javna ustanova kulture, niti su baletski igrači zaposleni na neodređeno vrijeme, već su angažovani uglavnom kroz projektne i kratkoročne ugovore. Sadašnji sastav čine tri crnogorska baletska igrača, uz angažovanje umjetnika iz inostranstva po ugovorima, a takav model, prema njihovom stavu, ne odgovara standardima profesionalnog nacionalnog baletskog ansambla.
Profesionalni nacionalni balet podrazumijeva čitav sistem umjetničkih i produkcionih kapaciteta – od baletskih pedagoga, koreografa i korepetitora do radionica za kostime i obuću, scensko-tehničke podrške i orkestarskih kapaciteta – zbog čega su nacionalni baleti u većini evropskih država organizovani u okviru nacionalnih pozorišta ili opersko-baletskih kuća.
Dok članovi ansambla smatraju da bi gašenje jedine nacionalne baletske institucije poslalo negativnu poruku mladim umjetnicima i predstavljalo odustajanje od razvoja baletske umjetnosti u Crnoj Gori, Muzički centar poručuje da zagovara održiviji institucionalni model zasnovan na strateškom planiranju, analizama i uslovima koji odgovaraju međunarodnim standardima.
Pitanje budućnosti Crnogorskog baletskog ansambla ostaje otvoreno, uz različite poglede na to da li je postojeći model moguće unaprijediti ili je neophodno uspostaviti novi institucionalni okvir za razvoj nacionalnog baleta.